Μουσικές ιστορικές αναφορές για τη Ζάκυνθο από το 1600 μέχρι σήμερα.

Αγαπημένοι μου φίλες(οι) δεχόμενος τελευταίως πολλά τηλεφώνήματα :"Γιατί δάσκαλέ μου χάθηκες από το μουσικοπολιτιστικό γίγνεσθαι της Ζακύνθου;" αποφάσισα να απαντήσω με ένα άρθρο μου ίσως για να γνωρίσουν οι νεότεροι και να θυμηθούν οιμεγαλύτεροι την αποχή μου από την ένεργό δράση!

**** Ξεφυλλίζοντας απόψε τα όνειρά μου να περάσει όπως όπως η βραδιά μου,στη δική σου (της Ζακύνθου) ιστορία εσταμάτησα,και θυμήθηκα για σένανε πως δάκρυσα...**κατά τον μεγάλο μας τραγουδιστή Στράτο Διονυσίου,από μεγάλη συγκίνηση πράγματι αγαπημένοι μου δάκρυσα όταν βρέθηκα μπροστά στην τόσο μεγάλη ιστορική μουσική κληρονομιά του νησιού μας,δεν πίστευαν τα μάτια μου

 και ένα ρίγος κυρίευσε το σώμα μου,καθώς ερευνούσα τις πηγές μου και ανακάλυπτα το εύρος της μοναδικής ιστορικής μας παράδοσης και σε χρόνο και σε ποιότητα και σε μέγεθος!!

Υποκλίνομαι λοιπόν μπροστά σας  προσπαθώντας ,όσο αυτό είναι εφικτό,να σας παρουσιάσω τη μεγάλη μουσική Ιστορία της όμορφης Πατρίδας μου, της μοναδικής Ζακύνθου!!

*** Όπως και τα άλλα Επτάννησα,έτσι και η Ζάκυνθος επηρεάζεται μουσικά από τη Βενετσιάνικη πολυφωνική μουσική.Άλλωστε και οι μουσικοί όροι που χρησιμοποιούμε και σήμεραστη μουσική μας είναι ιταλικοί(πρέστο,αλλέγκρο,αντάτζιο,ματζόρε,μινόρε κ.α.).Επομένως το Ζακυνθινό λαϊκό τραγούδι το τετράφωνο έχει ρίζες βαθύτατες στο χρόνο και διαμορφώνεται ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες κάθε εποχής.(1600και περα). Έτσι θα μπορούσαμε να διαχωρίζαμε από τότε μέχρι τις μέρες μας σε:α)χορωδιακή (τετράφωνη πολυφωνική) β)Σε διωδία(δύο ή περισσότεροι τραγουδιστές συνοδεία οργάνωνγ)Σε αρέκια (ανδρική τετραφωνία--συνήθως α-καπέλα, δηλαδή χωρίς συνοδεία οργάνων--εναρκτήριο σόλο--συλλογική ακολουθία των άλλων φωνών-στροφική δομή-ιδιότυπη αρμονική παρεμβολή της τρίτης φωνής (τερτσας ή σουλτάνας--ποικιλότητα ρυθμικής φόρμας.

Για την προέλευση της ονομασίας "αρέκια" δεν υπάρχει σίγουρη ερμηνεία, από πολλούς ερευνητές όμως πιθανολογείται ότι προέρχεται από το "ottechio" που σημαίνει "στο αυτί ή με το αυτί".Του τραγουδιού της αρέκιας προυπήρξε ο στίχος και σ'αυτή τη μορφή την αναγνωρίζουμε μέσα από λεξικά,λαογραφικές συλλογές,την ακούμε να τραγουδιέται στις ταβέρνες καιστις παρέες.

Ανεξάρτητα όμως από τις όποιεςκρητικομανιάτικες επιρροές στη διάπλαση της Ζακυνθινής λαογραφίας και τη στενή συγγένεια του δικού μας δεκαπεντασύλλαβου με τις κρητικέ μαντινάδες και τις Κεφαλωνίτικες Αριέτες, υπάρχουν πολλές διαφορές με τις ζακυνθινές αρέκιες οι οποίες παίζουν τον στίχο αλλού μεσαρκαστική διάθεση ,αλλού με το θυμοσοφο στοχασμό και "πάει λέοντας"(Στέλιος ΖΕΡΜΠΊΝΟς203)γ)Διπλά ή της φυλακής,μουσικά τραγούδια που υμνούν, τον πόνο ,την αδικία.  δ) Της τάβλας:τραγούδια αγάπης,γάμου,ευτυχίας ,παρεξηγήσεων.  ε)Τα μοιρολόγια:τραγούδια απώλειας προσώπων,χαμού κ.α.  ε)Ορχηστρικά:μουσικά είδη μόνο με συνοδεία οργάνων.στ)Τραγούδια σολο: όπου δηλαδή τραγουδά ο πρίμος και αποδίδει ή με πιανο ή με μαντολίναή με σαξόφωνοκ.λ.π.

Μεγάλη και καθοριστική επίδραση στη Ζακυνθινή κοινωνία είχαν οι ζακυνθινές μαντολινάτες,πλήθος μαντολίνων ,μάντολες κοντραμπάσα οπου αριθμούσαν μέχρι 80 άτομα, όταν πρώτοιδρύθηκαν: Η  πρώτη λοιπόν ιστορική και μοναδική μαντολινάτα της Ζακύνθου ιδρύθηκε το 1928,απαρτιζόταν από 80 οργανοπαικτες με μαέστρο τον φαρμακοποιό Διον.Μάνεση. Εδώ θα παραθέσω  μερικά ονόματα οργανοπαικτών όπως τα βρήκα από το βιβλίο του Ντίνου Θεοδόση:Κιθάρα έπαιζαν οι:Νιόνιος ΛΙΒΑΘΙΝΌς ή Κουτσουκέλης,Ανδρέας Χρυσάφης,Θανάσης Πολυκαλάς,Ανδρέας Μπελούσηςή Σόλος,Γιάννης Κάρδαρης,Γιάννης Τσιρόπουλος,Νίκος Ξένος,Ελευθ.Παπανικολάου κ.α.Μαντολίνο:Κυριαζής βερτζιτζής,Παύλος Χρυσάφης, Μιχάλης Κουτσουβέλης, Δημ.Φεραδούρος, Διον.Κυπριώτης,Πάγής Νικ.κ.α.Μάντολα οι:Πιέρος Πανταζής και Γιαννης Βυθούλκας ή Μαγγιόρος. Η παραπάνω μαντολινάτα ήταν τόσο καταρτισμένη που έδινε συναυλίες πετυχημένες καταχειροκροτούμενη από κοινό εκτός Ζακύνθου όπως Πάτρα,Καλαμάτα,Πύργο και αλλού. Με την πάροδο των χρόνων ακολούθησαν τέτοιες μαντολινάτες,του δασκάλου Ταση Λευτάκη,του Στάθη Αρβανιτάκη και άλλες,όπως και η σημερινή υπάρχουσα αφήνοντας η καθεμιά τα ίχνη της ανεξίτηλα στο μουσικό γίγνεσθαι της ιστορίας της Πατρίδας μας.Εδώ θα'θελα να αναφερθώ,με ιδιαίτερη υπερηφάνια και καμάρι για τις φιλαρμονικές που ιδρύθηκανστα χρόνια που πέρασαν πριν και μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1953.Μια εκ των σπουδαιοτέρων φιλαρμονικών της Ζακύνθου ήταν αυτή με μαέστρο τον αξέχαστο Γιάννη Πήλικα η οποίαστεγάστηκε στο Μαρτινέγκειο Ίδρυμα,ακολούθησαν στη συνέχεια άλλες φιλαρμονικές με μαέστρους τον Κανιόρο, τον Κώστα  Σαμσαρέλο και άλλους.Αυτό που με συγκινεί ιδιαίτερα είναι ότι η πρώτη φιλαρμονική ιδρύθηκε στη Ζάκυνθο το 1816 και μάλιστα κατόπιν δικαστικών πράξεων που κίνησε ο εξαίρετος Ζακύνθιος συνθέτης Ιάκωβος Κονιτόπουλος κατακυρώθηκε η Ζακυνθος ο τόπος σ'όλη την Ελλάδα που  δημιούργησε την πρώτη φιλαρμονική στην Πατρίδα μας.

Οι Ζακύνθινοί φύσει φιλόμουσοι,είχαν δημιουργήσει χωροδιδασκαλεία για την εκμάθηση των χορών της εποχής.Ιδιαίτερα ονομαστοί χωροδιδάσκαλοι υπήρξαν οι:Ανδρέας Χιώνης,Σπύρος Σπίνος ή λυσιάρης,Ανδρεας και Πιέρος αδελφοί Μπελούση ή Σόλου και άλλοι. Οι χοροί στο Ζακυνθινό  λαό υπήρξαν αναπόσπαστο στοιχείο της κοινωνικής ζωής διότι μ'αυτούς γλεντούσαν την περίοδο των καρναβαλιών και σε κάθε πανηγύρι των χωριών. Έτσι, στις λέσχες τις μεγάλες του Ρωμιάνικου και Λουμπαρδιανού καζίνων διακέδαζαν οι υψηλής κοινωνικής τάξης Ζακύνθιοι με ορχήστρες καθαρά Ζακυνθινές χορεύοντας:Βάλς,μποστόν,πο΄λκα,μαζούρκα,λανσιέρηδες,κανδρίλλιιες κ.λ.π.Ωστόσο και οι κατώτερες κοινωνικά τάξεις,ενωμένοι σε συντεχνίες, συλλόγους διασκέδαζαν κιαυτοί εξ ίσου όμορφα στα καρναβάλια  και τι ς Χρονιάρες μέρες του έτους  ή στις Καβαλκίνες( μεγάλες αίθουσες τροποποιημένες κατάλληλα και στολισμένες ανάλογα κάθε φορά γιορτής με υπέροχους μπουφέδες-ορχήστρες ,ποτά και άλλα τραπέζια με μεζέδες. Τετοιες καβαλκίνες ο Νίνος ο Θοδόσης θυμαται τη μεγάλη αίθουσα του Μαρτινέγκειου Ιδρύματος στη Πλατεία Ρούγα,μια άλλη στην οδό Φωσκόλου και μια τρίτη δίπλα στην Εκκλησία των Αγίων Πάντων.Επίσης υπήρχαν στον Άμμο,Άγιο Λαζαρο , Αγία Τριάδα και άλλες.

Επιπροσθέτως προσεισμικά και μετασεισμικά υπήρχαν πολλές και ονομαστές ταβέρνες,οπου σπουδαίοι τραγουδιστές και οργανοπαίκτες διασκέδαζαν τους επισκέπτες ,όπως:Τσακασιάνος,Διον.Κατσίγιαλος--Τζώρτζης Κωστής- πιέρος Πανταζής- Μιχάλης Κουτσουβέλης-Γιάννης Βυθούλκας ή Μαγγιόρος- Γιάννης Κουτσουκέλης- αδελφοί Κεφαλληνού( Τάσης και Οδυσσέας)- Σόλος Ανδρέας- Γιώργος Παπαδάτος ή Μαλλιαρίτσης- Σπύρος Στρούζας-Μπάμπης Φιορεντίνος-Γιώργος Τέρτσας- Ανδρέας Χιώνης- Γιάννης Φουρτούνης- Κώστας Κυριακίδης-Σπύρος Δαφαράνος και άλλοι ...και άλλοι.Ποιος δε θυμάται τιςταβέρνες:"Το λιμάνι της καντάδας" Το ''Σταυρό της Μπόχαλης" την ''Ασματική ελιά"; και άλλες πολλές που μας διασκέδαζαν στο χρόνο μέχρι το 1980. Γιατί από τότε και μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει πολλά! Και ως προς το ύφος και το ήθος και τον τρόπο διασκέδασης. Θάθελα να αναφέρω τόσα πολλά ακόμη  για τη μουσική Ιστορία της Ζακύνθου αλλά φοβάμαι ότι θα χρειαζόταν πολλές σελίδες ακόμη.Γιαυτό θεώρησα σκόπιμο να μιλήσω ιδιάιτερα και νακλείσω με δύο προσωπικότητες μουσικες που σφράγισαν την μουσική ιστορία του νησιού μας ως ελάχιστο δείγμα τιμής και ευγνωμοσύνηςγιααυτές τις "τεράστιες προσωπικότητες που λάμπρυναν τη Πατρίδαμας:Τους Κωνσταντίνο Σαμσαρελο και Δημήτρη Λάγιο!Ο πρώτος υπήρξε από του μεγαλύτερουςμαέστρους που αναμόρφωσε την Ζακυνθινή Φιλαρμονική και Χορωδία,και μετά το θανατό του προσέφερε το σπίτι του δωρεά στο δήμοΖακύνθου.Αρκεί να αναφέρω για τους πολλούς που δεν γνωρίζουν ότι κατά τις γιορτές του Αγίου μας Διονυσίου όταν το Ιερό Λείψανο τριγυρίζεται εντός του ναού, το μουσικό κομάτι που ακούγεται:''Στον Άγιο Διονύσιο" είναι σύνθεση του εν λόγω μαέστρου.

Ο  Δεύτερος,ο αξέχαστος Δήμος Λάγιος,υπήρξε ο πρώτος μεγάλος ερευνητής των παραδοσιακών χορών καιτραγουδιών της υπαίθρου της Ζακύνθου , ο πρώτος που γνώρισε σε όλους μας τα τραγόυδια τα δημοτικά των χωριών μας ,τους χορούς τους και πέρασε ενιαία στη Ζακυνθινή μουσική μας Παράδοση.Υπήρξε ο άνθρωπος που ίδρυσε το "Μουσικό ασκηταριό" την ''Μπαντα νυχτών εγχόρδων"της Πατρας , μελοποίησε εκκλησιαστικούς ύμνους  της Μεγάλης Εβδομαδος όπως (Το Σήμερον  κρεμαται επι ξύλου...) κατά το Ζακυνθινό ψαλτικό ιδίωμα μελοποίησε Ελύτη και αφιέρωσε αρκετό χρόνο της σύντομης ζωής του στην Κύπρο δημιουργώντας τη  χορωδία"η διάσταση¨" και υπήρξε το αγαπημένο παιδί της αξέχαστης  Μελίνας Μερκούρη.

Ησυγκίνησή μου είναι μεγάλη,δεν με αφήνει να συνεχίσω αλλά μου επιτρέπει να εκφράσω με όλη τη δύναμη της ψυχής μου τη χαρά μου ,την ευγνωμοσύνη μου Φ, τη περηφάνια μου που κατάγομαι από ένα τόσο ιστορικό μουσικά-πολιτιστικά και πνευματικά  νησί-την πανέμορφη Ζάκυνθο.!Αφήνοντάς σαςστην απαλότητα των κυμάτων της ηρεμίας του Ιονίου σας καληνυχτίζω ολόθερμα ευχόμενος πάντοτε υγεία και ευτυχία στις οικογένειές σας!!

.

 πράγματι  αγαπημένοι  

ΠΡΑΓΜΑΤΕΙΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ (Εισαγωγικό σημείωμα).

Έχει γραφεί από έναν ανώνυμο δάσκαλο προς τον μαθητή του,ονόμτι Ρεγγίνο,ως μια μικρή πραγματεία σε ερωτήματα που αφορούν το θάνατο και την μεταθανάτια ζωή.

Το κείμενο αυτό φωτίζει ιδιαίτερα τη χριστανο-γνωστική προσέγγιση του θέματος της Ανάστασης,όπως αυτή είχε διαμορφωθεί κατά το τέλος του δεύτερου αιώνα.

*Υπάρχουν μερικοί,γιε μου Ρεγγίνε,που θέλουν να μάθουν πολλά. Έχουν αυτό το στόχο όταν κατακλύζονται από ερωτήσεις για τις οποίες δεν υπάρχουν απαντήσεις.Όταν το καταφέρνουν αυτό ,συνήθως νομίζουν πως είναι πολύ σπουδαίο.Δεν θεωρώ,όμως,ότι παρέμειναν στο Λόγο της Αλήθειας.Μάλλον επιζητούν τη δική τους ανάπαυση,την οποία εμείς λάβαμε μέσω του Σωτήρα μας, του Κυρίου Χριστού.Τη λάβαμε όταν γνωρίσαμε την αλήθεια και βρηκαμε ανάπαυση σ'αυτήν. Επειδή ,όμως, μας ρωτάς με ευγένεια τί ισχύει όσον αφορά την Ανάσταση,σου γράφω ότι αυτή είναι μια αναγκαιότητα.Είναι βέβαιο ότι πολλοί δεν το πιστεύουν αυτό,υπάρχουν όμως και μερικοί που το ανακαλύπτουν.Ας συζητήσουμε λοιπόν,αυτό το θέμα.

Πώς συμπεριφέρθηκε ο Κύριος όταν έζησε με σάρκινο σώμα και αφού είχε αποκαλυφθεί ως Υιός του Θεού; Εζησε σε αυτόν τον τόπο όπου εσύ διαμένεις,μιλώντας για το Νόμο τηςΦύσης-τον οποίον όμως,εγώ ονομάζω"θάνατο"!Ο Υιός του Θεού,Ρεγγίνε,ήταν Υιός του Ανθρώπου.Είχε και τις δύο ιδιότητες,ανθρώπινη και θεϊκή,έτσι ώστε να μπορεί να νικήσει το θάνατο ως Υιός τουΘεού και να αποκαταστήσει το Πληρωμα ως Υιός τουΑνθρώπου,διότι ΄΄ηλθε από ψηλά,ως σπόρος της Αληθείας προτού να δημιουργηθεί αυτός ο κόσμος.Σ'αυτό το δημιούργημα(τον κόσμο) επέκτησαν ύπαρξη πολλές εξουσίες και θεότητες.

Καταλαβαίνω ότι παρουσιάζω τη λύση με δύσκολους όρους,αλλά δεν υπάρχει τίποτε το δύσκολο στον Κόσμο Της Αληθείας.Επειδή, όμως,η λύση εμφανίστηκε ώστε να μην παραμένει τίποτε κρυφό,αλλά για να αποκαλυφθούν όλα όσα αφορούν την ύπαρξη--την καταστροφή του κακού αφ'ενός και την αποκάλυψη των εκλεκτών αφ'ετέρου αυτή είναι η εκδήλωση της Αληθείας και του Πνεύματος.Η χάρις ανήκει στην Αλήθεια.Ο Σωτήρας κατέφαγε τον θάνατο--αυτό ασφαλώς το γνωρίζεις-διότι υπερέβη τον κόσμο,ο οποίος είναι φθαρτός.Μεταμόρφωσε τον εαυτό του σε άφθαρτο Αιώνα και εγέρθηκε έχοντας εξαφανίσει  το ορατό με το αόρατο και μας έδειξε την οδόν της δικής μας αθανασίας.Όπως ,λοιπόν είπε και ο Απόστολος(Ρωμαιους 8:17,προς Εφεσίους2:5-6),"Υποφέραμε μαζί Του,αναστηθήκαμε μαζί Του και αναμένουμε να ανέλθουμε στους ουρανούς μαζίΤου"

Αν τώρα ζούμε έχοντας ενδυθεί εκείνον,έίμαστε ακτίνες του και μας περιβάλλει μέχρι το τέλος μας,δηλαδή μέχρι το θανατό μας σ΄αυτή τη ζωή. Μας ελκύει εκείνος στον ουρανό όπως ο ήλιος τις ακτίνες του και τίποτε δεν μας εμποδίζει.Αυτή είναι η Πνευματική ανάσταση ,η οποία εκμηδενίζει το ψυχικό,αλλά και το σάρκινο στοιχείο.Αν ,όμως ,κάποιος δεν το πιστεύει,δεν μπορεί να πειστεί.Διότι η πίστη στο ότι οι νεκροί θα αναστηθούν είναι που μετρά και όχι τα επιχειρήματα!Υπήρχε ένας από τους φιλόσοφους αυτού του κόσμου που πιστεύει.Τουλάχιστον αυτός θα αναστηθεί...Διότι έχουμε γνωρίσει τον Υιόν Του Ανθρώπου και έχουμε πιστέψει ότι αναστήθηκε από τους νεκρούς.Είναι αυτός για τον οποίον λέμε:"Εγινε ο ίδιος η καταστροφή του θανάτου και είναι ο επιφανής στον οποίον πιστεύουν" Είναι σπουδαίοι όσοι πιστεύουν.Η σκέψη εκείνων που σώθηκανδεν θα χαθεί.Όύτε ο νούς τους.Έχουμε ,λοιπόν,επιλεγεί για τη σωτηρία και τη λύτρωση διότι προοριζόμαστε από την αρχή να μην περιπέσουμε στις ανοησίες εκείνων που διακατέχονταιαπό άγνοια,αλλά να εισέλθουμε στη σοφία εκείνων οι οποιοι έχουν γνωρίσει την Αλήθεια.Πράγματι,η Αλήθεια η οποία περιφρουρείται δεν εγκαταλείπεται,ούτε και έχει εγκαταλειφθεί.

"Κραταιό είναι το σύστημα του Πληρώματος και ασήμαντο είναι αυτό που απεκόπη και έγινε ο κόσμος.Το Όλον,όμως, περιβάλλει  τα πάντα.Αυτό δεν δημιουργήθηκε,αλλά υπήρχε."

Να μην αμφιβάλλεις λοιπόν,ποτέ για την Ανάσταση,γιε μουΡεγγίνε.Διότι αν δεν υπήρχες σε σάρκα,απέκτησες σάρκα όταν εισήλθες στον κόσμο.Γιατί, λοιπόν ,δεν θα λάβεις σάρκα όταν ανέλθεις στον Αιώνα,που είναι σημαντικότερος από τη σαρκα και υπήρξε η αιτία της ζωής;Αυτό που είναι δικόσου,δεν υπάρχει μαζί με σένα; Όσο, όμως, βρίσκεσαι σε τούτο τον κόσμο,τί είναι αυτό που σου λείπει;Αυτό ειναι που προσπαθείς να μάθεις.Συνέπεια του σώματος είναι τα γηρατειά και υπάρχεις μέσα στη φθορά.Αυτό που σου μένει είναι η απουσία.Διότι δεν θα αφήσεις φεύγοντας το καλύτερο.Το χειρότερο είναι η φθορά,αλλά υπάρχει η χάρις γι'αυτό.Τίποτε λοιπόν ,δεν μας λυτρώνει απ΄'αυτον τον κόσμο,παρά μόνον το Όλον,το οποίο είμαστε και εμείς.Έχουμε λάβει την σωτηρία.Ας  σκεφτόμαστε  κατ'αυτόν τον τρόπο!Ας κατανοούμε κατ'αυτόν τον τρόπο!

Τι είναι λοιπόν,η ανάσταση;Είναι η αποκάλυψη όσων έχουν εγερθεί.Διότι αν θυμασαι το Ευαγγέλιο,ο Ηλίας εμφανίστηκε μαζί με τον Μωυσή.Έτσι καταλαβαίνεις ότι η ανάσταση δεν είναι μια αυταπάτη.Δεν είναι αυταπάτη αλλά αλήθεια.Πιό σωστό ειναι να λέμε ότι ο κόσμος ειναι μια αυταπάτη,παρά η ανάστασηη οποία συνέβη μέσω του Κυρίου μας και Σωτήρα ,Ιησού Χριστού.

Τί σου λέω τώρα;Όσοι βρίσκονται εν ζωή,θα πεθάνουν.Πώς ,λοιπόν, ζουν μέσα σε μια αυταπάτη; Ο πλούσιος έγινε φτωχός και βασιλείς εκθρονίστηκαν.Τα πάντα υπόκεινται σε αλλάγή.Οκόσμος είναι μια αυταπάτη!

Η ανάσταση όμως,δεν έχει έναν τέτοιο χαρακτήρα διότι είναι η αλήθεια που παραμένει σταθερή.Είναι η αποκάλυψη της ύπαρξης και της μεταμόρφωσης και της μετάβασης στην ανανέωση.Διότι η αφθαρσία κατέρχεται στη φθορά,το φως εκχέεται πάνω στο σκοτάδι και το καταπίνει και το Πλήρωμα συμπληρώνει την ανεπάρκεια.Αυτά είναι τα σύμβολα και οι εικόνες της ανάστασης.

,Μην σκέφτεσαι λοιπόν,Ρεγγίνε,αποσμασματικά,ούτε να ζεις συμμορφούμενος προς την σάρκα προς χάριν της ονοφωνίας,αλλά να απέχεις απο τις διασπάσεις και τις δεσμεύσεις και θα έχεις την ανάσταση.Διότι αν κάποιος που θα πεθάνει γνωρίζει ότι θα πεθάνει--έστω και αν χρειάζεται να  περάσει πολλά χρόνια μέχρι να συμβεί αυτό--τότε γιατί εσύ  να μην πιστεύεις ότι αναστήθηκες;Αν έχεις την ανάσταση,αλλά συνεχίζεις σαν να πρόκειται να πεθάνεις,πώς εγώ μπορώ να αγνοώ την έλλειψη της εξάσκησης;Πρέπει λοιπόν,ο καθένας να ασκείται κατά διάφορους τρόπους και έτσι θα αποδεσμευτεί από αυτό το Στοιχείο και δεν θα παραπλανηθεί,αλλά θα γίνει και πάλι αυτό που ήταν στην αρχή.

Αυτά τα εννόησα χάρη στη μεγαλοθυμία του Κυρίου μου,Ιησού Χριστού.Τ δίδαξα σ'εσένα και στους αδελφούς σου,τα παιδιά μου,και δεν παρέλειψα τίποτε από όσα ωφελούν την ενδυναμωσή σας.Αν , όμως,υπάρχει κάτι το δυσνόητο σε όσα σου έγραψα,θα το ερμηνεύσω για σας, αν με ρωτήσετε.Τώρα,όμως,να μην ζηλεύετε οποιον από σας μπορεί να βοηθήσει.Πολλοί προσδοκούν να μάθουν όσα σου έχω γράψει.Σ'αυτούςλέω:Να ΄χουν ειρήνη και τη χάρη του Θεού.Χαιρετώ εσένα και όσουςσας αγαπούν ,με αδελφική αγάπη.

,

 

Μέρος 2--Η οδός του θανάτου.

5)Να ποια είναι η οδός του θανάτου.Είναι οδός κακή και γεμάτη καταδίκες.Σάυτή υπάρχουν δολοφονίες ,μοιχίες , επιθυμίες,πορνείες,κλοπές ,ειδωλολατρείες,μαγεία, μαγγαννεία,ληστείες, ψευδορκίες,υποκρισίες ,διπλοπροσωπείες,απάτη ,υπερηφάνεια,κακεντρέχεια,εγωισμός ,φιλαργυρία, ψευτίά ζήλεια,αυθάδεια,αλλαζονεία και κομπασμός.Εδώ υπάρχουν εκείνοι που καταδιώκουν τους καλούς ανθρώπους,που συσκοτίζουν την αλήθεια και αγαπούν το ψεύδος,υπάρχουν εκείνοι που αγνοούν τις ανταμοιβές της δικαιοσύνης,που δεν  παραμένουν σταθεροί στο καλό,που δεν κρίνουν δίκαια,που εξυφαίνουν σχέδια κακόβουλα.

Η ευγένεα και η υπομονή απέχουν πολύ από την κατανόησή τους,δεν ενδιαφέρονται για τίποτε το καλό ή το χρήσιμο αλλά βασίζονται μόνο στα πλεονεκτήματά τους και δεν σπλαχνίζονται τους πτωχούς ούτε έχουν αισθήματα για τους καταφρονημένους.Μέσα τους δεν υπάρχει η γνώση του Θεού,απομακρύνονται,μαζί με τα παιδιά τους και παραμορφώνουν την εικόνα του Θεού.Διώχνουν τους ενδεείς και καταπιέζουν τους πάσχοντες. Είναι βυθισμένοι εξ ολοκλήρου στην ανομία.Φύγετε ,παιδιά μου,μακριά απ'αυτούς!

.Συμπέρασμα

6)Προσέχετε να μην σας βάζει κανείς στον πειρασμό να ξεστρατίζετε από την οδό αυτής της διδαχής,γιατί οι παραινέσεις ενός τέτοιου ανθρώπου δεν έχουν καμιά σχέση με τον Θεό.Αν μπορείτε να μεταφέρετε το ζυγό του Κυρίου,θα γίνετε τέλειοι,αν όμως αυτό είναι υπερβολικό για σας,τότε κάνετε αυτό που μπορείτε.

 Όσον αφορά τη διατροφή,να τηρείτε τους κανόνες όσο μπορείτε,μόνο να προσέχετε ν'αρνείστε αυτό που έχει προσφερθεί σε είδωλο,γιατί αυτός είναι τρόπος λατρείας νεκρών Θεών!

ΟΙ ΔΥΟ ΟΔΟΙ(Μέρος 1: Η οδός της Ζωής)

1)Υπάρχουν δύο οδοί:Η οδός της Ζωής και η οδός του Θανάτου και η διαφορά που υπάρχει ανάμεσά τους είναι μεγάλη.

Η οδός της Ζωής είναι αυτή:Πρώτα απ'όλα θα αγαπήσεις Κύριο το Δημιουργόσου και ύστερα τον πλησίον σου όπως τον Εαυτόν σου,καί δεν θα πράξεις κάτι,σε οποιονδήποτε άνθρωπο που δεν θα ήθελες να γίνει σε σένα. Αυτό που μαθαίνεις απ'αυτούς τους λόγους είναι να ευλογείς εκείνους που σε καταρώνται,να προσεύχεσαι για τους εχθρούς σου και να νηστεύεις για τους διώκτες σου. Διότι ποιο το όφελος να αγαπάς μόνο εκείνους που σου ανταποδίδουν την αγάπη;Ακόμη και οι ειδωλολάτρες το κάνουν αυτό.Αν όμως αγαπάς αυτούς που σε μισούν,δεν θα έχεις κανένα εχθρό. Πρόσεχε τις σαρκικές ορέξεις.Αν καποιος σε ραπίσειστο δεξί μάγουλο ,στέψε και το άλλο  και τότε η τελειότητα θα είναι δική σου. Αν κάποιος σε αναγκάσει να βαδίσεις ένα μίλι, βάδισε ακόμη ένα μαζί του.Αν κάποιος σου πάρει το πανωφόρι,δώσε του και το πουκάμισό σου.Αν πάρει κάποιος κάτι από τα υπάρχοντά σου,μην το ζητήσεις πίσω(άλλωστε δεν πρόκειται να το πάρεις). Δίνε στον καθένα αυτό που ζητά χωρις να προσδοκάς αναταπόδοση,διότι η ευχαρίστηση του Πατέρα είναι να μοιραζόμαστε τη γενναιόδωρη αφθονία Του με όλους τους ανθρώπους.Ο δότης που προσφέρει ελεύθερα είναι ,όπως λέει η εντολή,ευλογημένος και κανένα ψεγάδι δεν μπορεί να βρεθεί σ'αυτόν.Αλίμονο όμως σ'εκείνον που παίρνει,διότι αν και δεν μπορεί να κατηγορηθεί όταν παίρνει από ανάγκη,αν όμως δεν έχει ανάγκη θα του ζητηθεί να λογοδοτήσει για ποιο λόγο πήρε και θα σταλεί με συνοδεία για να ανακριθεί για την πράξη του και δεν θα αφεθεί ελεύθερος αν δεν πληρώσει και την τελευταία δεκάρα. Η παλαιά παροιμία  ισχύει απόλυτα σ'αυτό το σημείο:"Ας ιδρώνει η ελεημοσύνη στα χέρια σου μεχρις ότου γνωρίσεις ποιος είναι αυτός στον οποίο τη δίνει"

2)Η δεύτερη εντολή της Διδασκαλίας λέει τα έξής: Μη διαπράττεις εγκλημα,μοιχεία, σοδομισμό ,πορνεία και κλοπή.Μην εξασκείς μαγεία,μαγγανεία και μηνπροβαίνεις σε έκτρωση ή βρεφοκτονία.Πρόσεχε να μην εποφθαλμιάς κάποιο απο τα αγαθά που έχει ο γείτονάς σου και να μη βρεθείς ποτέ ένοχος ψευδορκίας ,ψευδομαρτυρίας,συκοφαντίας ή κακοβουλίας.Μην είσαι διφορούμενος στα λόγια,γιατί η ''η διπλή γλώσσα "είναι θανάσιμη παγίδα. Τα λόγια που λες δεν πρέπει να είναι ψεύτικα ή άδειες λέξεις,αλλά γεμάτα σκοπό και νόημα.Δεν πρέπει να είσαι φιλάργυρος ή εκβιαστικός.Να αντιστέκεσαι στον πειρασμό της υποκρισίας,του πείσματοςή της ανωτερότητας. Δεν πρέπει να μηχανεύεσαι κακό για το γείτονά σου.Μην έχεις συναισθήματα μίσους για κανέναν,ορισμένους να τους επιπλήττεις,για άλλους να προσεύχεσαι  και άλλους ,πάλι  ν'αγαπάς πιο πολύ και από τη ζωή σου.

3)Κρατήσου μακριά από κάθε κακό άνθρωπο,γιε μου.Μην ενδίδεις ποτέ στο θυμό,γιατί ο θυμός οδηγεί στο έγκλημα.Να απέχεις από φανατισμούς,φιλονικίες και οξύθυμες καταστάσεις,διότι κι αυτές υποθάλπουντο έγκλημα. Πρόσεχε ,γιε μου,τη λαγνεία,διότι οδηγεί στην πορνεία.Να απέχεις από βρώμικες συζητήσεις και να μη λοξοκοιτάς,διότι κιαυτά επίσης υποθάλπουν τη μοιχεία. Μην αναζητάς διαρκώς  οιωνούς,γιε μου, γιατί αυτό οδηγεί στην ειδωλολατρεία.Κατά τον ίδιο τρόπο,μην έχεις καμια σχέση με την μαγεία και την αστρολογία.Μη δέχεσαι να είσαι έστω και παρών σε τέτοιες πρακτικές,γιατί υποθάλπουν την ειδωλολατρεία.

Μη λες ψέματα ,γιε μου,γιατί το ψέμα οδηγεί στην κλοπή.Να μην έχεις επίσης άγχος να γίνεις πλούσιος ή να σε θαυμάζουν οι άλλοι,γιατί κιαυτά υποθάλπουν την τάση για κλοπή. Μην είσαι μεμψίμοιρος ,γιέ μου, γιατί έτσι οδηγείσαι στη βλασφημία.Να μην είσαι επίσης ισχυρογνώμων,ούτε να κάνεις σκέψεις κακές ,γιατί κιαυτές υποθάλπουν τη βλασφημία. Μάθε να είσαι πράος,γιατί οι πράοι θα κληρονομήσουν τη γη.Μαθήτευσε στην υπομονή,στην ευσπλαχνία,στην αδολία στη ηρεμία και στην καλοσύνη να μη ξεχνάς ποτέ όσα έμαθες. Μη διατυμπανίζεις τα αγαθά σου, να μην συμπεριφέρεσαι με αλλαζονεία  και να σχετίζεσαι με άτομα κοινωνικής προβολής αλλά να επιλέγεις για συντρόφους άτομα τίμια και ταπεινά.Να καλοδέχεσαι οποιαδήποτε εμπειρία έρχεται στο δρόμο σου,γνωρίζοντας πως τίποτε δεν μπορεί να συμβεί δίχως το Θεό.

4)Να θυμάσαιβράδυ και πρωί ,γιε μου,εκείνον που σου φέρνει τον λόγο του Θεού.Να τον  τιμάς όπως και τον Κύριο,διότι οπουδήποτε συζητούνται οι ιδιότητες του Κυρίου,εκεί είναι παρών και ο ίδιος ο Κύριος.Να πυκνώνεις όλο και περισσότερο τις σχέσεις σου με τους Αγίους,ώστε να ωφελείσαι από τις συζητήσεις τους.Μην ενθαρρύνεις ποτέ τις φιλονικίες αλλά να προσπαθείς να φέρνεις την ειρήνη σε εκείνους που έχουν διαφορές.Να κρίνεις δικαια,να επιτιμάς χωρίς φόβο ή μεροληψία και να μην είσαι αμφίβολος στις αποφάσεις σου. Μην είσαι σαν εκείνους που σπεύδουν ν'αποκτήσουν αλλά αποτραβιούνται όταν έρχεται η ώρα  να δώσουν.Αν η εργασία των χεριών σου είναι αποδοτική,η προσφορά σου θα είναι λύτρα για αμαρτίες.Δίνε χωρίς δισταγμό,δίχως μεμψιμοιρία και θα διαπιστώσεις ποιανού γενναιωδωρία θα σε ανταμείψει.Μην διώχνεις αυτόν που έχει ανάγκη, μοιράσου τα αγαθά σου με τον αδελφόσου και μη διεκδικείς τίποτε δικό σου.Αν εκείνος και σύ είστε συμμέτοχοι στα αιώνια αγαθά,πόσο μάλλον είστε στα φθαρτά!Δεν πρέπει να εμποδίζεις το γιο σου ή την κόρη σου ,αλλά να τους ανατρέφεις με τον φόβο του Θεού από την παιδική τους ηλικία.Ποτέ να μην εκφράζεσαι με οξύτητα όταν δίνεις εντολές σε υποτακτικούς οι οποίοι πιστεύουν στο Θεό που και εσύ πιστεύεις,γιατί ίσως να παψουν να Τον φοβούνται.Αυτόν που είναι ανώτερος και από τους δυό σας.Δεν ήρθε για να καλέσει τους ανθρώπους ανάλογα με την κοινωνική τους θέση,αλλά για κείνους που ετοίμασε το Πνεύμα.Κι εσείς υποτακτικοί, να υπακούτε τους Κυρίους σας με σεβασμό και φόβο, σαν να είναι αντιπρόσωποι τουΘεού.Να μισείτε την ασέβεια και οτιδήποτε είναι δυσάρεστο στον Κύριο.Φροντείστε να μην παραμελείτε τις εντολές του Κυρίου αλλά να τις φυλάτε οπως τις δεχτήκατε,χωρίς δικες σας προσθεσεις ή αφαιρέσεις.Να εξομολογείστε στην Εκκλησιά τα λάθη σας και να μην έρχεστε για προσευχή με βαρια συνείδηση.

Αυτή είναι η ΟΔΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ!

 

ΔΙΔΑΧΗ(εισαγωγικό σημείωμα).

Στα τέλη του 1883,ο Φιλόθεος Βρυέννιος,μητροπολίτης τότε της Νικομήδειας,προκάλεσε μεγάλη αίσθηση στον κόσμο δημοσιεύοντας το κείμενο της Διδαχής,το οποίο είχε ανακαλύψει πριν από 10 χρόνια στη βιβλιοθήκη  της Κωνσταντινούπολης.Η ύπαρξη ενός τέτοιου κειμένου ήταν ανέκαθεν γνωστή. ο Ευσέβιος και Αθανάσιος μνημονεύουν σε έργα τους ένα βιβλίο με τον ίδιο τίτλο.Αυτό καθεαυτό όμως το κείμενο δεν υπήρχε πουθενά ,εκτός από τμήματα των τριών πρώτων κεφαλαίων του τα οποία βρέθηκαν σε ένα πάπυρο της περιοχ'ης Ναγκ Χαμμαντί.

Όσον αφορά τον τόπο όπου αρχικά γράφτηκε,οι γνώμες διχάζονται, με επικρατέστερη εκείνη που θέλει την περιοχή της Συρίας σαν γενέτειρα της ΔΙΔΑΧΗΣ.

Η σπουδαιότητα αυτού του έργου είναι πράγματι μεγάλη για την ιστορία των αρχών του Χριστιανισμού,για την οποία ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε.Πέρα όμως απ'αυτό,μας παρέχει και μια εικόνα  της Εκκλησίας στο κατώφλι μιας νέας εποχής,μιας Εκκλησίας που προσδοκούσε με αγωνία τον ερχομό του Σωτήρα της. 

 

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ.

Η σύντομη αποκάλυψη του Θωμά περιγράφει τις επτά ημέρες  του εσχατολογικού τέλους.Χρονολογείται από τον 5ον αιώνα και ακολουθεί τα βήματα της Ιωαννικής Αποκάλυψης.Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο  της είναι οι Γνωστικές τάσεις που διακρίνουν τα γεγονότα τωνεπτά εσχάτων ημερών.Ύστερα ,λόγου χάρη,από τη "βροχή από αίμα",όλα διαποτίζονται κατά την έκτη ημέρα από φως--το γνωστό Γνωστικό φως.Συναντάμε επίσης "το ένδυμα της αιώνιας ζωής",το οποίο είναι ένας γνωστός Γνωστικός συμβολισμόςγια το πνεύμα ,καθώς επίσης την τάξη ''των εκλεκτών" οι οποίοι θα σωθούν,μια πίστη στην επικράτηση των αληθινών πιστών,που είναι βέβαια οι  Γνωστικοί.

<< Άκουσε Θωμά,διότι εγώ είμαι ο Υιός του Θεού,του Πατέρα  καιεγώ είμαι ο Πατέρας  όλων των  πνευμάτων. Άκουσε από μένα τα σημεία που θα παρουσιαστούν κατά το τέλος του κόσμου,όταν έρθει η ώρα να συμβεί,προτού οι εκλεκτοι μου αποχωρήσουν από τον κόσμο.Σου  λέω καθαρά  όσα πρόκειται τώρα να συμβούν.Το πότε ακριβώς δεν το γνωρίζουν οι πριγκιπες των Αγγέλων γιατί δεν τους έχει γίνει γνωστό. Τον καιρό εκείνο ,οι βασιλιάδες θα διαμοιράσουν τον κόσμο μεταξύ τους,θα υπάρχει μεγάλη πείνα,επιδημίες και αγωνίες πάνω στη γη.Οι γιοι των ανθρώπων θα είναι σε όλα τα έθνη σκλάβοι και θα εξοντωθούν από το ξίφος.Μεγάλη αταξία θα επικρατεί στη γη. Ύστερα απ'αυτά, όταν ερθει η ώρα του τέλους,θα φανούν στον ουρανό μεγάλα σημεία για επτά ημέρες,και οι δυνάμεις των ουρανών θα τεθούν σε κίνηση. Στην αρχή της τρίτης ώρας της πρώτης ημέρας,θα ακουστεί μια μεγάλη και δυνατή φωνή στο στερέωμα των ουρανών,ένα σύννεφο με αίμα θα υψωθεί από το Βορρά και θα το ακολουθήσουν βροντές και εκτυφλωτικές αστραπές και το σύννεφο θα σκεπάσει ολοκληρο τον ουρανό.Ύστερα θα βρέξει αίμα πάνω σ΄΄ολη τη γη.Αυτά είναι τα σημεία της πρώτης ημέρας.

Τη δεύτερη μέρα θα αντηχήσει  μια μεγάλη φωνή στο στερέωμαα του ουρανού και η γη θα μετακινηθεί από τη θέση της. Οι πύλες των ουρανών Θα ανοίξουν από την Ανατολή  και μέσα  Απ'αυτές θα βγεί κάπνός μιας μεγάλης φωτιάς που θα καλύψει τον ουρανό μέχρι τη δύση. Αυτά είναι τα σημεία της δεύτερης  ημέρας.

Την τρίτη μέρα ,κατά την τρίτη ώρα, θ'ακουστεί φωνή μεγάλη στους ουρανούς και θα βγεί βρυχηθμός από τα έγκατα των τεσσάρων άκρων του κόσμου.Οι πύργοι του στερεώματος των ουρανών θα ανοίξουν διάπλατα και ο αέρας θα γεμίσει από στήλες καπνού.Μια φοβερά ασχημη μυρωδιά από θειάφι θα επικρατήσει μέχρι τη δέκατη ώρα.Οι άνθρωποι θα λένε,"Νομίζουμε ότι ήρθε το τέλος  και θα χαθούμε" Αυτά είναι τα σημεία της τρίτης ημέρας.

Την πρώτη ημέρα της τέταρτης ημέρας,η άβυσσος θα λιώσει και θα βροντήσει από τη γη της Ανατολής.Τότε όλοκληρη η γή θα τρέμει  μπροστά στη δύναμη του σεισμού.Την ημέρα εκέινη τα είφωλά των απίστων θα πέσουν,όπως και όλα τα οικοδομήματα της γης μπροστά στη δύναμη του σεισμού.Αυτά ειναι τα σημεία της Τέταρτης ημέρας.

Την Πέμπτη ημέρα ,κατά την έκτη ώρα ,θα ακουστούν ξαφνικά βροντές στον ουρανό και οι δυνάμεις του φωτός θ'αστράψουνκαι η ατμόσφαιρα του ήλιου θα εκραγεί και πυκνό σκοτάδι θα πέσει σ΄ολη τη γη,μέχρι τηδύση. Ο αέρας θα είναι θλιβερός  δίχως ήλιο και Σελήνη.Τ άστρα θα πάψουν το έργο τους.Την ημέρα εκείνη ,τα έθνη θα βλέπουν σαν να είναι κλεισμένα σ΄΄ενα σάκκο και θα περιφρονήσουν τη ζωή αυτού του κόσμου. Αυτά είναι τα σημεία της Πέμπτης ημέρας. Κατά την τέταρτη ώρα της έκτης ημέρας,θα ακουστεί  μεγάλη φωνή στους ουρανούς.Το στερέωμα θα διαχωριστεί από ανατολή προς δύση  και οι Άγγελοι των ουρανών θα παρατηρούν την γη από τα ανοίγματα των ουρανών όλοι οι άνθρωποι πάνω στη γη θα βλέπουν τις αγγελικές στρατιές να κοιτάζουν απ'τους ουρανούς. Τότε ολοι οι άνθρωποι θα καταφεύγουν μέσα στους τάφους και θα κρύβονται από την παρουσία των αγγέλων και θα λένε:"Μακάρι ν'άνοιγε η γη και να μας κατάπινε" γιατί θα συμβούν πράγματα που δεν έχουν ξανασυμβεί από τότε που δημιουργήθηκε ο κόσμος.Τότε θα με δουν να έρχομαι από ψηλά, μέσα στο φως του Πατέρα μου, με τη δύναμη και την τιμή των Αγίων Αγγέλων. Με την αφιξή μου, η φωτιά του Παραδείσου θα χαμηλώσει, διότι ο παράδεισος περιβάλλεται από φωτιά.Αυτή είναι η αιώνια φωτιά που κατατρώγει τη γήινη σφαίρα και ολα τα στοιχεία του κόσμου. Τότε θ'αρθουν από τον Παράδεισο στη γη τα πνεύματα και οι ψυχές των Αγίων και θα καταλάβουν τα σώματα που είχαν και ο καθένας τους θα πεί''Να το σώμα που εγείρεται" κι όταν ακουστεί η μεγάλη φωνή αυτών των πνευμάτων,θα συμβεί σ'ολη τη γη μεγάλος σεισμός κι από τη δύναμή του τα βουνά θα τιναχτούν επάνω και τα βράχια θα κυλήσουν κάτω.Τότε το κάθε πνεύμα θα επιστρέψει στο δικό του φορέα και τα σώματα των Αγίων που κοιμούνται θα εγερθούν.Ύστερα, τα σωματά τους θα μεταβληθούν κατ'εικόνα και ομοίωση των Αγίων Αγγέλων και κατά τη δύναμη της εκόνας του Αγίου Πατέρα μου.Τότε θα ενδυθούν το ένδυμα της αιώνιας ζωής:το ένδυμα από το νέφος φωτός που δεν θεάθηκε ποτέ σ'αυτόν τον κόσμο.Διότι το νέφος αυτό κατεβαίνει από το ανώτερο βασίλειο των Ουρανών,με τη δύναμη του Πατέρα μου και θα περιβάλλει με την δόξα του κάθε πνεύμα που έχει πιστεύσει σε μένα.Ύστερα θα ενδυθούν και θα φέρονται στα χέρια των αγίων αγγέλων.Θα υψωθούν στον αέρα,μέσα σ'ένα νεφος φωτός και θα μεταφερθούν μαζι μ'εμένα,γεμάτοι χαρά,στους ουρανούς και θα παραμείνουν σο φως και στην τιμή του Πατέρα μου.Τότε θα υπάρξει μεγάλη χαρά γι'αυτούς ενώπιον του Πατέρα μου και των αγίων αγγέλων.Αυτά είναι τα σημεία της έκτης ημέρας.

Και κατά την όγδοη ώρα της έβδομης ημέρας ,θ'ακουστούν φωνές στις τεσσερις γωνίές των ουρανών.Ο αέρας θα κινηθεί και θα γεμίσει από αγίους αγγέλους,οι οποιοι θα πολεμήσουν μεταξύ τους ολόκληρη την ημέρα.Εκείνη την ημέρα ,οι εκλεκτοί θα λυτρωθούν από τους αγίους αγγέλους από την καταστροφή του κόσμου.Τότε οι άνθρωποι θα εννοήσουν  ότι  ήρθε η ώρα της καταστροφής τους. Αυτά είναι τα σημεία της έβδομης ημέρας.

 Και όταν περάσουν οι επτά ημέρες,την όγδοη ώρα της όγδοης ημέρας,θ'ακουστεί μια ευγενική και ευχάριστη φωνή στους ουρανούς,από την ανατολή.Τότε,ο αγγελος εκείνος που έχει εξουσία πάνω σ'όλους τους αγίους αγγελους ,θα φανερωθεί. Και μαζί του θα προχωρήσουν όλοι οι άγγελοι,καθισμένοι πάνω στα άρματα από νέφη του Πατέρα μου,αγαλλιάζοντας και πετώντας στον αέρα,κάτω από τους ουρανούς, για να λυτρώσοιυν του εκλεκτούς που πίστεψαν σε μένα. Κι εκείνοι θα χαίρονται που ήρθε η καταστροφή του κόσμου. Οι λόγοι του Σωτήρα προς τον Θωμά,για το  τέλος αυτού του κόσμου,τελείωσαν.!

οι  

Η προσευχή της ΕΥΧΑΡΙΣΤΊΑΣ.

Προσευχή αυτή που ανήκει στα χειρόγραφα  του Ναγκ Χαμμάντι,παρατίθεται από κάποιον γραφέα,ο οποίος μάλιστα στο τέλος της προσθέτει και κάποιες επεξηγήσεις για κείνους που προφανώς απευθύνεται.Χαρακτηρίζεται σαν Ερμητικής Γνωστικής προέλευσης και είναι πολύ πιθανόν να ανήκε σε κάποια ανάλογη κοινότητα. Όπως φανερώνει ο τίτλος της,η προσευχή αυτή απευθύνει ευχαριστίες στον Χριστό για τη γνώση που έχει αποκαλύψειστον άνθρωπο,ίσως δε να περιλαμβανόταν και σε  κάποια τελετουργία, γιατί στο κείμενο γίνεται μνεία για κάποιο λατρευτικό γεύμα και ασπασμός.

Αυτή είναι η προσευχή που έλεγαν:<<Πέμπουμε  τις ευχαριστίες μαςσε Σένα!Κάθε ψυχή και καρδιά υψώνεται σε Σένα,ω αμετάβλητο όνομα,που είσαι τιμημένο με το όνομα του Θεού και δοξασμένο μετο όνμα "Πατέρας",διότι σε όλους έρχεται η πατρική καλοσύνη αγάπη και στοργή και η κάθε διδασκαλία έχει  γλυκύτητα και απλότητα, και μα χαρίζει  νου,ομιλία και γνώση:Νου, ώστε να μπορούμε να Σε κατανοούμε,ομιλία, ώστε να μπορούμε να διαδίδουμε Εσένα και γνώση,ώστε να μπορούμε να Σε γνωρίσουμε.Νίώθουμε αγαλλίαση επειδή έχουμε φωτιστεί από τη γνώση Σου.Νιώθουμε αγαλλίαση  επειδή μας φανέρωσες τον Εαυτό Σου.Νιώθουμε αγαλλίαση επειδή αν και βρισκόμασταν μέσα σε σώμα,Εσύ  μας θεοποίησες μέσω της γνώσης Σου.

Η ευχαρίστηση του ανθρώπου που Σε προσεγγίζει έγκειται στο ότι Σε γνωρίζει.Σε έχουμε γνωρίσει,ω φως της νόησης.Σε έχουμε γνωρίσει, ω ζωή της ζωής. Σε έχουμε γνωρίσει ω μήτρα όλων των πλασμάτων.Σε έχουμε γνωρίσει,ω ,μήτρα που κυοφορείς τη φύση του Πατέρα.Ω αιώνια σταθερότητα του Γεννήτορα Πατέρα, έχουμε λατρεψει την καλοσύνη Σου. Ένα και μόνο σου ζητάμε:να διατηρηθούμε στη γνώση.Και δεν υπάρχει άλλη προστασία που να επιθυμούμε παρά μονάχα να μη σκοντάψουμεσ'αυτό το είδος της ζωής>>.

Αφού προσευχήθηκαν  μ'αυτά τα λόγια,ασπάστηκε ο ένας τον άλλον και πήγαν να πάρουν την ιερή τους τροφή,η οποία δεν περιείχε καθόλου  αίμα.

Αντέγραψα αυτό το κείμενο.Μπορεί να μου έχουν δοθεί πολλά,αλλά δεν τα έχω αντιγράψει,γιατί σκέφτηκα ότι ίσως να έχουν φτάσει και σε σας.Διστάζω ακόμη να αντιγράψω κι αυτό εδώ,μήπως και το έχετε ήδη λάβει και σας είναι πια φόρτος,γιατί οι διάλογοι που έφτασαν σε μένα είναι πολυπληθείς". 

Α