Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026

Παραλειπόμενα αινίγματα της Ιστορίας:ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ ΤΗΝ ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΡΩΜΑΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ;

Από την ιστορία του κόσμου πέρασαν πολλάβασίλεια τα οποία έλαμψαν ,διέπρεψαν ,έπεσαν σε παρακμή και έφυγαν από το προσκήνιο.Στη θέση τους ήρθαν άλλα που διέγραψαν κια αυτά την πορεία τους στο χρόνο κι είχαν την ίδια κατάληξη.Κανένα δεν ξέφυγε απ'αυτήν την μοίρα.Το ίδιο συνέβη και με την ΡωμαΪκή αυτοκρατορία.

Η        Ρώμη ιδρύθηκε το 753 π.Χ.Από τότε άρχισε να αναπτύσσεται και να εξαπλώνεται,διεκδικώντας ολοένα και μεγαλύτερο χώρο  ζωτικό. Σε μια μαριά και αργή πορεία που κράτησε μέχρι σχεδόν τον πρώτο αιώναπ.Χ. είχε κατακτήσει σχεδόν όλο τον τότε γνωστο κόσμο. Από την Ισπανία,τη Γαλλία ,τη Βρετανία ,τις Κα΄τω   Χώρες ως το Ρήνο,την Ιταλία μέχρι τις Άλπεις,τη Βαλκανική  Χερσόνησο μέχρι το Δούναβη , Τη Μικρά Ασία,τη Συρία, την Παλαιστίνη και όλη τη Βόρεια Αφρική από την Αίγυπτο μέχρι τις ακτές του Ατλαντικού.Ταυτόχρονα οι ΡωμαΪοι δημιούργησαν και ένα λαμπρό πολιτισμό,που ανεξάρτητα αν στηρίχτηκε στον Ελληνικό πολιτισμό που κατέκτησε νωρίτερα,είχε και πολλά δικά τουστοιχεία.Τον 1ο αιώνα π.Χ.συνέβη στη Ρώμη η πρώτη μεγάλη πολιτειακή μεταβολή και από Δημοκρατία έγινε Αυτοκρατορία.Ο Οκταβιανός  ήταν υπευθυνος γιαυτη τη μεταβολή το 31 π.Χ. παίρνοντα τον τίτλο "Αύγουστος",αν και από τα πράγματα οδηγούσαν σ'αυτήν την εξέλιξη,ήδη από τον καιρό του Ιουλίου Καίσαρα και ακόμα νωρίτερα. Κατα τη διάρκεια της μακράς διακυβερνησής του η αυτοκρατορία γνώρισε μέρες δόξας και μεγαλείου, που έφεραν τηνευημερία του λαού.Η πορεία αυτή ,με διάφορα σκαμπανεβάσματα, διήρκησε μέχρι κα τις μέρες του Μάρκου Αυρήλιου,το 161 μ.Χ.

 Στη συνέχεια άρχισε η σταδιακή παρακμή.Ο αδιάκοπος αγώνας για την εξουσία,η βίαιη διαδοχή των αυτοκρατόρων σρερούσε από τη διοίκηση κάθε σταθερότητα .Παράλληλα διαφοροι γειτονικοί λαοί,παίρνοντας θάρρος από αυτή την εσωτερική αναστάτωση, άρχισαν να παρενοχλούν τα σύνορα της αυτοκρατορίας και κάποιες φορές να νικούν τον μέχρι τότε αήτητο ρωμαϊκό στρατό.Οι αυτοκράτορες στην προσπάθειά τους  νααντιμετωπίσουν όλους αυτούς τους νέους εχθρούς,επέβαλαν βαριά φορολογία και άρχισαν να υποτιμούν την αξια του νομίσματος.Αυτό είχε ως συνέπεια την κατάρρευση ολόκληρου του οικονομικού συστήματος στα μέσα του 3ου αιώνα και ως επακόλουθο τη φτώχεια και τη δυστυχία των ανθρώπων.

Μια τελευταία αναλαμπή γνώρισε η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στα χρόνια του Διοκλητιανού,ο οποίος έκανε μια σπουδαία διοικητική μεταρρύθμιση,η οποία όμως σήμανε και την αρχή του τέλους της αυτοκρατορίας,όπως τουλάχιστον ήταν γνωστή μέχρι  τότε.Η αυτοκρατορία χωρίστηκε σε δύο μεγάλα τμήματα,το ανατολικό και το δυτικό,έχοντας επικεφαλής δύο ισότιμους αυτοκράτορες.Και ενλω το σύστημα λειτούργησε όσο ζούσε ο Διοκλητιανός ,οι διαδοχοί τους ήρθαν σε προστριβές μεταξύ τους με αποτέλεσμα να επικρατήσει τελικά ο Κωνσταντίνος,ο οποίος έκαμε΄ΛΕ δύο ριζικες μεταβολές.Πρώτον μετέφερε την πρωτεύουσα τη ς αυτοκρατορίας από τη Δύση στηνΑνατολή .Έτσι πρωτεύουσαέγινε η Κωνσταντινούπολη,που χτίστηκε πάνω στην ήδη υπάρχουσα ελληνική πόλη του Βυζαντίου.Δεύτερο ανεγνώρισε το Χριαστιανισμό ως θρησκεία του κράτους και λίγο αργότερα την έκανε και επίσημη θρησκεία.Οι διάδοχοί του μοιράστηκαν την αυτοκρατορία και τελικά το Δυτικό ρωμαϊκό  κράτος καταλύθηκε το476μ.Χ..Το ανατολικό ρωμαϊκό κράτος συνέχισε να υπάρχει για πάνω από χίλια χρόνια.Είναι γνωστό πλέον σε μας ως Βυζαντινή Αυτοκρατορια αν και ο όρος Βυζαντινός είναι λεολογισμός. Οι Βυζαντινοί όμως θεωρούσαν πως η αυτοκρατορία τους ήταν αδιάσπαστη συνέχεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.Θεωρούσαν τους εαυτούς τους Ρωμαϊους πολίτες.Το imperium romanum όμως των Βυζαντινών δεν ήταν η παλιά Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αλλά μια νέα που ο Χριστιανισμός του έδωσε νέο περιεχόμενο και νέα πνοή!

Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026

ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ----ΥΠΗΡΞΑΝ ΟΙ ΑΜΑΖΟΝΕΣ;

 Οι περισσότεροι  από μας γνωρίσαμε τις αμαζόνες μέσα από τη μυθολογία που διδαχτήκαμε στο σχολείο και πιο συγκεκριμένα μέσα από τους άθλους του Ηρακλή,όπου σε έναν απ'αυτούς έπρεπε να φέρει στον Ευρυσθένη τηζώνη της βασίλισσας των Αμαζόνων Ιππολύτης.Στη συνέχεια βέβαια αποκτήσαμε μια πιο σαφή ιδέα για την εμφάνισή τους τουλάχιστον,βοηθούμενοι από τον κινηματογράφο,την τηλεόραση ,τα βιβλία.Η τέχνη αγάπησε τις Αμαζόνες καιτις φαντάστηκε ωραίες γυναίκες,που πάνοπλες και καβάλα στα άλογα τους ορμούσαν για νέες κατακτήσεις.Φαίνεται πως στη διάδοση του μύθουτους συντέλεσαν και οι αντρικές φαντασιώσεις,που πάντα τρομοκρατούνταν αλλά και γοητεύονταν από το πρότυπο της δυνατής και ανεξάρτητης γυναίκας,που απειλούσε την αντρική κυριαρχία.

Στοιχεία για τις Αμαζόνες αντλούμε από την Ελληνική μυθολογία,όπου φέρονται ως κόρες του θεού του πολέμου Άρη και της νύμφης Αρμονίας.Το όνομά τους προέρχεται από τοστερητικό α και τη λέξη μαζός που σημαίνει μαστός.Από προκύπτει ότι οι Αμαζόνες είχαν αποκομμένο μαστό για στρατιωτικούς κυρίως λόγους.Για να μην τις εμποδίζει δηλαδή το στήθος στις πολεμικές τους αναμετρήσεις.Ζούσαν στη Θεμίσκυρα του Εύξεινου Πόντου,κοντά στον ποταμό Θερμώδοντα.Ήταν ένας πολεμικός λαός που αποτελούνταν μόνο από γυναίκες.Στην κοινωνία τους δεν είχαν θέση οι άνδρες. Επειδή όμως έπρεπε να διαιωνίσουν το είδος τους,κάθε χρόνο συνευρίσκονταν με ένα γειτονικό λαό, τους Γαργαρείς,με σκοπό την τεκνοποίηση.Από τα παιδιά που γεννιούνταν κρατούσαν μόνο τα κορίτσια, ενώ τα αγόρια είτε τα σκότωναν είτε τα ευνούχιζαν είτε τα έδιναν στους πατέρες τους.

Οι Αμαζόνες συναντήθηκαν με πολλούε ήρωες της Ελληνικής μυθολογίας και είτε συμμάχησαν μαζίτους είτε,το συχνότερο και αναμενόμενο,συγκρούστηκαν.Η συμμετοχή τους σε τόσους μύθους,η αναφορά τους από τόσους ιστοριοδίφες(αρχής γενομένης από τον Όμηρο που στην Ιλιαδα τις βάζει να πολεμούν δίπλα στους Τρώες ως σύμμαχοι)και ποιητές αλλά και στοιχεία που προέρχονται από άλλους πολιτισμούς γεννάν υπόνοιες ότι η ύπαρξη αυτού του γυναικείου φύλου δεν είναι μόνο αποκύημα της γόνιμης φαντασίας των Ελλήνων αλλά ένα ιστορικό γεγονός.

Η ιστορικότητα των Αμαζόνων είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά μυστήρια της αρχαιότητας.Η ύπαρξή τους απασχόλησε τους ιστορικούς από τα αρχαία χρόνια,με τους περισσότερους να καταλήγουν στο συμπέρασμα πως δεν υπήρξαν ποτέ. Έρευνες όμως της αρχαιολογίας  τα τελευταία χρόνια έρχονται να ενισχύσουν το αντίθετοσυμπέρασμα.

Η αρχαιολογική ανασκαφή στα σύνορα του Καζακστάν κοντα στην πόλη Ποκροβκα έφερε στο φως πενήντα θολωτούς τάφους όπου ήταν θαμένες γυναίκες και συνοδεύονταναπό τα όπλα τους.Τα ευρήματα αυτα καθεαυτά δεν αποδεικνύουν την ύπαρξη των Αμαζόνων αλλά κοινωνίες όπου έπαιζαν σημαντικό ρόλο.Ακόμα πιο αξιοπερίεργο στην ανασκαφή είναιη εύρεση αντρικών σκελετών όπου δίπλα τους βρίσκονταν σκελετοί βρεφών.Αυτό είναι ενδεικτικό για τη διάρθρωση της κοινωνίας τους και για το ρόλο του κάθε φύλουσεαυτή.Σύμφωνα με την επικεφαλής των ανασκαφών,οι σκελετοί αυτοί, που χρονολογούνται στον 4οαιώνα π.Χ. εικάζεται ότι ανήκουν σε μέλη του λαού των Σαυροματών,τον οποίον ο Ηρόδοτος θεωρεί απόγονο των Αμαζόνων.

Καποιοι νεότεροι μελετητές ,βασιζόμενοι κυρίως στο Διόδωρο το Σικελιώτη αλλά και σε μετγενέστερους ιστορικούς πρότεινα τη θεωρία ότι οι Αμαζόνες ταυτίζονται με τους Χετταιους.Στο πλαίσιο αυτό προσπαθούν να συχετίσουν τα ονόματα των αρχηγών των Αμαζόνων που συναντούνται στην Ελληνική μυθολογία με αντίστοιχους Χετταίους βασιλείς.

Έτσι για παράδειγμα η Μύρινα ταυτίζεται με το Μυρσίλο Β,η Ιππολύτη με το ΣίππυλοΑ κ.ο.κ.Η θεωρία αυτή δεν γνώρισε μεγάλη αποδοχή.Τόσο οι μύθοι γαι τις Αμαζόνες όσο και τα νεότερα ανασκαφικά ευρήματα ενισχύουν την άποψη για την ύπαρξη ενός μητριαρχικού πολιτισμού στη ευρύτερη περιοχη της Ευρώπης που καταστράφηκε πιθανώς με την άφιξη των Ινδοευρωπαίων.Μύθος η ιστορία,οι Αμαζόνες συνεχίζουν να καλπάζουν ατρόμητες στα όνειράμας,αποτελώντας το πρότυπο της δυνατής,ανεξάρτητης και αυτοπροσδιοριζόμενηςγυναίκας.!

Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026

ΟΝΕΙΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ.

 Η πεποίθηση  ότι τα όνειρα έχουν θεϊκήπροέλευση άρχισε να χάνει έδαφος από τον 19ο αιώνα και μετά,όταν άρχισαν να δημοσιεύονται οι πρώτες επιστημονικές μελέτες  για τα όνειρα.

 Μία από τις πιο σημαντικές υπήρξε αυτή του Αλφρεντ Μόρι,ο οποίος απέδιδε τα περισσότερα  στην παρερμηνεία των αισθητηριακών αντιλήψεων.Ένας ισχυρός θόρυβος στηδιάρκεια του ύπνου,για παράδειγμα ,μπορεί να προκαλέσει ένα όνειρο που να δείχνει μια ισχυρή καταιγίδα.Αυτό, όμως ,δε σημαίνει ότι το άτομο έχει να αντιμετωπίσει μια "καταιγίδα "στη ζωή του--δηλαδή κάτι πολύ δυσάρεστο--όπως πιθανότατα θα ερμήνευαν το όνειρο οι περισσότεροι σύγχρονοι ονειροκρίτες.

Αρκετά αργότερα ο Σίγκμουντ Φρόιντ ανέπτυξε τη θεωρία ότι τα ονειρά μας εκφράζουν τους ενδόμυχους φόβους και τις επιθυμίες μας,καθώς αποτελούν τον συνδετικό κρίκο με το ασυνείδητο.Κάτι ανάλογο υποστήριξε και ο Κάρλ Γιούνγκ,με την διαφορά ότι γιαυτόν το κέντρο βάρους δεν είναι το ατομικό ασυνείδητο,αλλά το συλλογικό ασυνείδητο,ένα κομμάτι της ψυχής μας ,δηλαδή,που μοιραζόμαστε με όλο τον υπόλοιπο κόσμο και το "λογισμικό " του βασίζεται σε αρχέτυπες έννοιες.Σύμβολα ,δηλαδή,που προέρχονται από τη μυθολογία ,τη θρησκεία ,την Τέχνη και την ίδια τη ζωή.

Σήμερα οι ψυχολόγοι στην πλειονότητά τους, δεν δέχονται επισήμως την άποψη ότι μπορεί να υπάρχουν προφητικά όνειρα,αλλά παρ'όλα αυτά υπάρχουν μεμονωμένες προσπάθειες επιστημόνων,οι οποίοι προσπαθούν π.χ. να τεκμηριώσουν επιστημονικά ,όνειρα τα σχετίζονται με την υγεία, καταγράφοντας περιπτώσεις ατόμων τα οποία πρόλαβααν εγκαίρως ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας,επειδή ένα όνειρό τους παρακίνησε να υποβληθούν σε ένα τσεκ άπ.Για να γίνει κάτι τέτοιο αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα,ωστόσο,θα πρέπει να γίνουν δεκάδες τέτοιες έρευνες ευρείας κλίμακας,αλλά πανω απ'όλα να αποκρυπτογραφηθούν όλες οι λει τουργίες  των "αχαρτογράφητων'' περιοχών του εγκεφάλου.

Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026

ΤΙ ΕΛΕΓΑΝ ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΗ

 **<<ο θάνατος τυγχάνει  ων,ως εμοί δοκεί, ουδέν άλλο ή δυσίν πράγματοιν  διάλυσις, της ψυχής και του σώματος απ'αλλήλο>>(Ο θάνατος δεν είναι τίποτε άλλο,παρά ο διαχωρισμός δύο πραγμάτων ,του ενός απ'το άλλο,δηλαδή της ψυχής από το σώμα). ΠΛΑΤΩΝΑΣ( Γοργίας 524 β).

***<<Επιόντος άρα θανάτουεπί τον άνθρωπο,το μεν θνητόν,ως έοικεν,αυτού αποθνήσκει,το δ'αθάνατον ,σώον και αδιαφθορον ,οίχεται απιόν>>( Όταν επέρχεται ο θάνατος στον άνθρωπο,το μεν θνητό μέρος αυτού,καθώς φαίνεται,πεθαίνει, το δε αθάνατο, η ψυχή,σηκώνεται και φεύγει σώο και αφθαρτο>> ΠΛΑΤΩΝΑΣ (Φαίδων 10ε).

****<<έξω του κόσμου το αποθανόν ου πίπτει>>(Ο,τι πεθαίνει ,δε χάνεται, αλλά μενει μέσα στη φύση) ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ (Τα εις εαυτόν ,Η,ιn)

*****<<Ουδέν έφη τον θάνατον διαφέρειν του ζην>>(Τίποτα δε διαφέρει ο θάνατος από τη ζωή.) ΘΑΛΗΣ(Διογ.Λαέρτ. βίοι φιλοσ.1,35)

******<<Κοινωνία γαρ ψυχή και σώματι διαλύσεως ουκ έστιν η κρείττον>>(Η ένωση της ψυχής με το σώμα δεν είναι με κανένα τρόπο ανώτερη από το χωρισμό τους. ΠΛΑΤΩΝΑΣ(Νόμοι 828 D).

*******<<πενθείν δε μετρίως τους προσήκοντας φίλους,ου γαρ τεθνάσιν,αλλά την αυτήν οδόν,ην πάσιν ελθείν,εστ'αναγκαίως έχον,προεληλύθασιν>>.ΑΝΤΙΦΑΝΗΣ(Ανθολ. Στοβ.ΡΚΔ,27).


Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026

ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΗΣ ΑΛΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΘΕΩΡΊΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ.

Ο Αριστοτέλης είχε υποστηρίξει ότι υπάρχει μια πρώτη ύλη,στην οποία εντυπώνονται οι διάφορες μορφές και με τον τρόπο αυτό γεννώνται τέσσερα στοιχεία--ιδιότητες(φωτιά--θερμό--,νερό--υγρό,γη--στερεό,αέρας --αέριο).Από τον συνδυασμό των τεσσάρων στοιχείων προέρχονται όλα τα υλικά σώματα.Ο ίδιος φαίνεται να είχε πει:<<Ω!  Πόσο αξιοθαύμαστο  είναι αυτό το πράγμα,/που περιέχει μέσα του όλα τα πράγματα που έχουμε ανάγκη,/σκοτώνεται μόνο του και νόμο του Ξανανιώνει,/αρραβωνιάζεται τον εαυτό του,/γεννιέται το ίδιο διαλύεται από μόνο του στο ίδιο του το Αίμα/πήζει  ξανά μαζί του και παίρνει σκλήρή Υφή/γίνεται Ασπρο,γίνεται κόκκινο από μόνο του/δεν του προσθέτουμε τίποτα παραπάνω/και δεν αλλάζουμε τίποτα σ'αυτό/εκτός από το ότι χωρίζουμε απ'αυτό την χοντράδα/ και την γηινότητα. Μεταβολές στις αναλογίες των στοιχείων έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή της μορφής και του είδους της ύλης,επομένως θεωρητικά,κάθε ουσία μπορεί να μετατραπεί σε μια άλλη κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες.

Η αριστοτελική ιδέα,που θέλει όλα τα πράγματα να τείνουν στην τελειότητα,υποδηλώνει ότι ανάμεσα στα μέταλλα,τα λιγότερο τέλεια αγωνίζονται πάντοτε να φτάσουν τηντελειότητα του χρυσού.

Στα αλχημιστικά εργαστήρια θα μπορούσε να επαναληφθεί μεγάλο μέρος της διαδικασίας σε σχετικά μικρό χρόνο.Αρα, το μόνο που θα χρειαζόταν ήταν να βελτιωθούν με κάποιο τρόπο οι μέθοδοι των αλχημιστών.Οι απόψεις του Αριστοτέλη ώθησαν μερικούς από τους τεχνίτες  μεταλλουργούς της Αλεξάνδρειας να επιδιώξουν την μετατροπή αυτή της μορφής της ύλης χρησιμοποιώντας κοινά μέταλλα,που θα μπορούσαν με την τέχνη τους να τα κάνουν χρυσό και άργυρο.

Η σκέψη αυτή ενισχύθηκε και από το γεγονός ότι οι χρυσοχόοι της Αιγύπτου κατασκεύαζαν κοσμήματ και σκεύη  από πολύτιμα μέταλλα για τους πλούσιους,αλλά και φτηνές απομιμήσεις,από κράματα διαφόρων μετάλλων,για τους φτωχούς.

Από τις υποθέσεις του Αριστοτέλη οι αλχημιστές συνέλαβαν τα δικά τους αξιώματα σχετικά με το ενιαίο της ύλης και της ύπαρξης ενός μέσου μεταστοιχειώσεως,της φιλοσοφικής λίθου.

Εάν παρασκευαζόταν η φιλοσοφική λίθος,οι αλχημιστές πίστευαν,ότι θα ήταν δυνατή η μετατροπή κοινών μετάλλων σε χρυσό και ότι ακόμη η λίθος αυτή θα αποτελούσε την Πανάκεια ή το ελιξήριο της ζωής.

 όσον αφορά τη αριστοτελική φιλοσοφική βάση της αλχημείας, αυτή με τον καιρό τροποποιήθηκε από ένα"δόγμα των αντιθέτων".Τα αντίθετα στοιχεία  ήταν το θείο,σύμβολο της φωτιάς ή της ιδιότητος του καύσιμου,και ο υδράργυρος σύμβολο του εύτηκτου ή της υγρότητας.Οι δύο αυτές ιδιότητες έρχονται σε επαφή βαθιά στα σπλάχνα της γης και,σύμφωνα μετις αναλογίες ή το βαθμό καθαρότητας,παράγουν κοινά μέταλλα,όπως είναι ο μόλυβδος ή ευγενή όπως ο άργυρος και ο χρυσός.

Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026

ΧΡΗΜΑΤΑ.

Πρώτη χρήση:Μεσοποταμία

Πότε:3000 π.Χ.

Η προϊστορία   του χρήματος είναι συναρπαστική από φιλοσοφική άποψη. Μπορούμε να εικάσουμε ότι,το αργότερο στο ξεκίνημα της γεωργικής περιόδου,ορσμένες σοδειές και αγαθά αποτελούσαν προϊόντα εμπορίου ή αντιπραγματισμού.Για παράδειγμα ,θα μπορούσε κάποιος να ανταλλάξει μια αγελάδα για ένα κουτί σπόρους ή για την κοπιαστική εργασία μιας ημέρας στην καλλιέργεια της γης.Είναι φανερό ότι ορισμένα αγαθά ήταν, από αρκετά ενωρίς,χρήσιμα ως αποθέματα αξίας --όπως π.χάρινστην αναταλλαγή των σπόρων με την αγελάδα,οι σπόροι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε μελλοντικές ανταλλαγές καθώς είναι σχετικά ανθεκτικοί και μπορούν να χωριστούν σε μικρότερα σύνολα.Από τη στιγμή που ο καθαρόςαντιπραγματισμός λειτουργεί μόνο όταν δύο έμποροι διαθέτουν ο καθένας ό,τι ο άλλος επιθυμεί,αγαθά όπως οι σπόροι θα έιχαν γίνει πολύ γρήγορα μια μορφή πρώιμου χρήματος(το οποίο γενικά ονομάζεται "ανταλλακτικό νόμισμα").

Χρησιμοποιώντας ξυλάκια καταμέτρησης ή άλλα πρωτόγονα αρχεία που τί είχε αγοραστεί ή πωληθεί ,οι άνθρωποι μπορούσαν να δίνουν ή να αποθηκεύουν με πίστωση για μελλοντικές αγορές.Αυτό σημαίνει ότι η ιδέα του χρέους αποτελούσε επίσης μέρος των χρηματικών συστημάτων από πολύ παλιά.Στην πραγματικότητα,η ιδέα των αρνητικών αριθμών εφευρέθηκε από Κινέζους μαθηματικούς που επιθυμούσαν να καταγράψουν τ΄σο τις πιστώσεις όσο και τα χρέη.Κατέγραφαν τα χρέη σε διαφορετικό χρώμα από αυτό των πιστώσεων,και τα αφαιρούσαν αντι νατα προσθέτουν.

Ησχετική σπανιότητα κάποιου αντικειμένου το καθιστούσε επίσης κατάλληλο για χρήση ως ανταλλακτικό νόμισμα.Για παράδειγμα ,τα κοχύλια κάουρι χρησιμοποιούνταν ως νομίσματα 3000 χρόνια πριν στην Ινδική υποήπειρο,καθώς ήταν δύσκολο να τα αποκτήσει κανείς σε μεγάλη ποσότητα.

Είναι αβέβαιο πότε ένα αγαθό το οποίο χρησιμοποιούνταν σε παρόμοιες ανταλλαγές πρωτοάρχισε να θεωρείται συγκεκριμένα "χρήμα",αλλά το παλαιότερο οργανωμένο συνάλλαγμα του οποίου διαθέτουμε καταγραφές  προέρχεται από τον πολιτισμό της Μεσοποταμίας περίπου το 3000π.Χ.Ημονάδα βάρους και συναλλάγματος ήταν το σεκέλ,το οποίο αντιστοιχούσε σε ένα συγκεκριμένο βάρος κριθαριού και ισοδύναμες ποσότητες μετάλλων ,όπως το ασήμι,ο χαλκός και ο χρυσός.Το γεγονός ότι το σεκέλ καθοριζόταν με αυτότον τρόπο,υποδεικνύει ότι και το κριθάρι και τα πολύτιμα μέταλλα ήταν ήδη σε χρήση ως ανταλλακτικά νομίσματα,και ότι αυτή ήταν μια απόπειρα να νομοθετηθεί ο τρόπος χρήσης τους και να οριστεί η σχετική τους αξία.

Γύρω στο 1760π.Χ.,ο Κώδικας του Χαμουραμπί,το καλύτερα διατηρημένο αρχαίο νομοθετικό κείμενο από τη Βαβυλωνία,μας δίνει μια ιδέα του ρόλου που έπαιζαν τα χρήματα σε εκείνους τους πολιτισμούς.Καταγράφει πρόστιμα και αποζημιώσεις για αδικοπραγίες και θέτει ένα όριο στο ποσό του τόκου που μπορεί να χρεωθεί για μια οφειλή.Ακόμα και οι πρωιμότεροι πολιτισμοί αντιμετώπιζαν προβλήματα εξαπάτησης από τοκογλύφους!!

Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ.

 "Αδην καλώ τα Νούμερα,τα χείρω και του Άδου"Στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία και στο Βυζάντιο εμφανίζονται οι πρώτες φυλακές δίκην δεσμωτηρίων που βρίσκονται σε υπόγεια χωρίς ίχνος φωτός και οι συνθήκες για τους κρατούμενους είναι κυριολεκτικά άθλιες.

Στην αρχαία Αθηναϊκή Δημοκρατία ίσχυε μόνο το καθεστώς της προφυλάκισης,γεγονός που σημαίνει ότι δεν υπήρχαν φυλακές αλλά μόνο κάποια κρατητήρια.Επί Μανουήλ Κομνηνού το 1166 καθιερώνεται η ποινή της ισόβιας κάθειρξης,αφού προηγουμένως στο Βυζάντιο έχει εφαρμοστεί η ποινή του εγκλεισμού σε δεσμωτήρια που έχουν οικοδομηθεί σε μοναστήρια.

Οι συνθήκες επιδεινώνονται στη διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας.Μια εικόνα γιαυτό έχουμε από πληροφοριες για τον εγκλεισμό προυχόντων και αρχιερέων στη φυλακή της Τρίπολης.

Οι πρώτες οργανωμένες φυλακές οικοδομούνται στην Κέρκυρα σε δέκα πτέρυγες --ακτίνες το 1840. Παρά τον αυτονόητο εκσυγχρονισμό του συστήματος με το πέρασμα των χρόνων,η φυλακή δεν παύει να είναι ο εφιάλτης όσων διαβιούν σαυτήν και η αξίωση για βελτίωση των συνθηκών να γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Η ιστορία των φυλακών στον τόπο μας ξεκινάει  μετά την κατάλυση της δημοκρατικής πόλης--κράτους.

Η αρχαία Ελληνικήπόλη,σε αντίθεση με τις ανατολικού(δυτικού) τύπου μοναρχίες,δεσποτείες και τα λοιπά θεοκρατικά καθεστώτα,αρνείται την έννοια και την πρακτική του εγκλεισμού στις φυλακές: του "σωφρονισμού" σε αυτές και των βασανιστηρίων,που ακολουθούν την στέρηση της ελευθερίας.

Γιαυτό οι φυλακές στην αρχαία Αθήνα δεν υπάρχουν (φυλακή ονομάζουν την περιπολία στα τείχη ή σε θαλάσσιες περιοχές ,για την αμυνά τους). Το μικρό δεσμωτήριο εξάλλου της πόλης των Αθηνών(η φυλακή του Σωκράτη) χρησιμοποιείται ,οπως το σημερινό κρατητήριο για ώρες ή μέρες :με σκοπό την εφαρμογή της ποινής του θανάτου(με  κώνειο) ή για την αποπληρωμή χρέους προς το δημόσιο ταμείο.

Ο πολιτισμός των Ελλήνων αρνείται τη φυλακή και γιαυτό οι πολίτες δεν φυλακίζονται.Θνατώνονται όταν ,επιχειρούν να καταλύσουν το πάτριο πολίτευμα(ή όταν βεβηλώνουν  τους πάτριους θεούς),ή εξορίζονται,το συνηθέστερο,για διάστημα 10 ετών, όταν κρίνονται επικίνδυνοι για την πόλη.

Μετά την υποδούλωση της Ελλάδας στη Ρώμη αρχίζουν να εμφανίζονται οι πρώτες φυλακές ,που υπάρχουν και στο Βυζάντιο. Αυτό συνάγεται από τους Θεοδοσιανό (438) και Ιουστινιάνειο(534) Κώδικες, που προβλέπουν ακόμα  την επιθεώρηση των ανδρικών και γυναικείων φυλακών από ...επισκόπους,αλλά και την τιμωρία των φυλάκων,εάν κρατούμενος πεθάνει στα βασανιστήρια.

Το πρώτο "σωφρονιστήριο"ιδρύθηκε στο Λονδίνο το 1557.Ακολούθησε η ίδρυση δύο σωφρονιστηρίων  στο Άμστερνταμ(1596) και λίγο αργότερα  στις Γερμανία και Ελβετία.

Το 1704 ο πάπας Κλήμης11ος"εγκαινίασε κελλιωτό ορθογώνιο σωφρονιστήριο για ανήλικους εγκληματίες...Ακολουθεί η ίδρυση και λειτουργία στη Γάνδη,το 1775,μιας πρότυπης φυλακής με αστεροειδή(ακτινωτή) αρχιτεκτονική..."

Στο χρονικό του Π.Σκουζέ--που αναφέρεται στα 25 διοίκησης του Χατζή  Αλή(1772--1796)- διαβάζουμε ότι στην τουρκοκρατούμενη Αθήνα υπάρχουν αντρικές και γυναικείες φυλακες:''οι φυλακές εγέμωσαν--γράφει ο Σκουζές.Από το πράθυρο της φυλακής έβγαινε ένας καπνός,μια άχνα ,ωσάν σύγνεφο μαύρο,του αναγκαίου...τόσων ανθρώπων...''

Ο Καποδίστριας ιδρύει φυλακές (ψήφισμα  της 14/12/1830 και θεσπίζει τη απομόνωση:σε περίπτωση κακής αγωγής ο κρατούμενος κινδυνεύει¨"να κλεισθείστενότερον ,να ασφαλιστεί με σίδερα...''κ.λ.π.

Για φυλακές χρησιμοποιούνται κυρίως τα ενετικά φρούρια.Οι πρώτες ανθρώπινες φυλακές άρχισαν να λειτουργούν  με δωρεά του Α.Συγγρού μόλις το το 1887 στην Καλλιθέα, και με δαπάνες του Γεωργίου Αβέρωφ "εφηβείο Αβέρωφ"το 1896.

Το 1925 οργανώθηκαν οι πρώτες αγροτικές φυλακές .

Η κατάσταση των φυλακών όμως,δεν βελτιώνεται."εντός στενών ανήλιων,και σεσηπότων θαλάμων διαμένουν φύρδην - μίγδην γυνμητεύοντες και πολλάκις νήστεις υπόδικοι μετά βαρυποίνων υποτρόπων...μετά ψυχοπαθών εγκληματιών...μετά πασχόντων εκ φυματιώσεως..."(Ν.Κουράκης- έκθεσηΗ. Λαγάκου 1993)