Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026

Ο ΑΣΣΥΡΙΑΚΟΣ ΦΑΚΟΣ ΤΗΣ ΝΙΜΡΟΥΝΤ.

Ανακάλυψη:Περιοχή του συγχρονου Ιράκ.

Πότε: 750 π.Χ.

Ένα απο τα μυστήρια του αρχαίου πολιτισμού των Ασσυρίων(ο οποίος κράτησε περίπου  από το 2000 μέχρι το 600π.Χ.) είναι ότι φαινεται να είχαν φτάσει σε ένα απίστευτο βαθμό αστρονομικής γνώσης--συγκεκριμένα,απεικόνιζαν τον Κρόνο ως ένα Θεό περιβαλλόμενο από ένα δακτυλίδι από φίδια.Κάποιοι μελετητές έχουν εικάσει ότι αυτό σημαίνει πως,με κάποιο τρόπο είχαν καταφέρει να παρατηρήσουν τα δακτυλίδια του Κρόνου,κάτι τέτοιο όμως  δεν θα ήταν σίγουρα αδύνατο  χωρίς τηλεσκόπιο; Τα τηλεσκόπια δεν εφευρέθηκαν παρά τον 17ο αιώνα. Αυτό το μυστήριο μπορεί πιθανότατα να εξηγηθεί από τον Φακό της Νιμρούντ, ένα κομμάτι διάφανηςκρυσταλλικής πέτρας που βρέθηκε από τονΣερ Τζον Λαγιάρ στο  Ασσυριακό παλάτι της πόλης Νιμρουντ. Έχει χρονολογηθεί περίπου τον 8ο αιώνα π.Χ.,έχει σχήμα οβάλ και έχει σκοπίμως τριφτεί για να αποκτήσει αρκετά λεία επιφάνεια.Ως αποτέλεσμα ,αποτελεί ένα είδος φακού με την δυνατότητα μεγένθυσης αντικειμένων μέχρι τρεις φορές,αν και η εστίαση δεν είναι και πολύ καθαρή.Όπως και άλλοι αρχαίοι φακοί,πιστεύεται ευρέως ότι χρησιμοποιήθηκαν ως στολίδια,ως ανακλαστήρες για παραγωγή φωτιάς και ίσως ως μεγενθυντικοί φακοί μικρής κλίμακας.

Σύμφωνα με την πρόταση του Λαγιάρ,αυτό το γυαλί μπορεί να χρησιμοποιήθηκε από τους Ασσύριους τεχνίτες  για την κατασκευή μικροσκοπικών,λεπτομερειακών  εγχαράξεων που βλέπουμε σε άλλα τεχνουργήματα της ίδιας εποχής.    Αντίθετα ο ιταλός επιστήμονας Τζοβάνι Πετινάτο πιστεύει ότι ο φακός της Νιμρούντ θα μπορούσε να έχει χρησιμοποιηθεί ώς μέρος μιας σειράς φακών για τη δημιουργία ενός τηλεσκοπίου,το οποίο θα ήταν κάπως εκτός εστίασης αλλά μάλλον αρκετά ισχυρό ώστε να δώσει στους Ασσύριους επιπρόσθετες πληροφορίες για το ηλιακό σύστημα και τους αστέρες--πιθανόν με αρκετή διάυγεια ώστε ο Κρόνος,παραδείγματος χάριν,να γίνει ορατός περιβαλλόμενος από κάποιο είδος δακτυλιδιού.

Πρόκειται για μια μάλλον επαναστατική πρόταση,την οποία ένας μεγάλος αριθμός ιστορικών απορρίπτει.Ενώ είναι γνωστό ότι έχουν βρεθεί πολλοί αρχαίοι φακοί--μερικοί από τους παλαιότερους προέρχονται από το 2500π.Χ.(στην Αρχαία Αίγυπτο) και το 1500π.Χ.(στην Κνωσό)--η επιστημονική κοινότητα συναινεί ότι αυτοί οι φακοί υπήρξαν αξιοπερίεργα αντικείμενα  ή οικιακά εργαλεία,και ότι η μέθοδος της συστοιχίας τους έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα τηλεσκόπιο δεν είχε  ανακαλυφθεί από τους αρχαίους.Κι όμως,οπως δείχνουν πολλές από τις εντυπωσιακές ανακαλύψεις  που έχουν αναφερθεί σ'αυτό το βιβλίο,μερικές φορές αποδίδουμε λιγότερα εύσημα στους προγόνους μας από ο,τι θα έπρεπε. Έτσι λοιπόν ,οφείλουμε τουλάχιστον να διατηρήσουμε την πιθανότητα ότι οι Ασσύριοι ήταν πραγματικά χιλιετίες μπροστά από εμάς στη χρήση του τηλεσκοπίου ως μέσο παρατήρησης του ουρανού!!

 περιβαλλόμενο από ένα δακτ  

Κυριακή 30 Αυγούστου 2026

ΥΑΛΟΥΡΓΙΑ.

Πρώτη εφεύρεση: Εύφορη Ημισέληνος

Πότε:3η χιλιετία π.Χ.

Η  Εύφορη Ημισέληνος καλύπτει την έκταση που ξεκινά από το βόρειο άκρο του Νείλου,διαπερνά τη Συρία και καταλήγει,μέσω του Ιράκ,στον Περσικό κόλπο.Είναι γνωστή ως μία από τις παλαιότερες κοιτίδες πολιτισμού,καθώς εκεί ήταν που αναπτύχθηκαν οι πολιτισμοί των Σουμερίων,της Μεσοποταμίας ,της Βαβυλωνίας καιτων αρχαίων Αιγυπτίων.Τα παλαιότερα κομμάτια κατασκευασμένου  γυαλιού που έχουν βρεθεί προέρχονται από διάφορα μέρη της Εύφορης Ημισελήνου--αν  και πιστεύεται ότι ίσως οι Αιγύπτιοι ήταν οι πρώτοι που ανέπτυξαν αυτή την τεχνική κάποια στιγμή από την 3η χιλιετία π.Χ. και εξής.

Το γυαλί στη μορφή του οψιανού,εμφανίζεται εκ φύσεως σε ορισμένα μέρη. Κατά την ΠροΪστορία,αποτελούσε πολύτιμη ουσία και διακινούνταν σε όλο τον κόσμο.

Εντούτοις,η  αύξηση των μεταλλουργικών εργασιών ήταν εκείνη που οδήγησε  στην ανακάλυψη της υαλουργίας. Τα πρώτα κομμάτια γυαλιού ήταν πιθανότατα κάποια μικρά σταγονίδια--υποπροϊόντα της μεταλλουργίας.

Η τεχνολογία της υαλουργίας αναπτύχθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού της 2ης χιλιετίας π.Χ. στην περιοχή της Αιγύπτου.Τα αντικείμενα αυτής της περιόδου περιλαμβάνουν πλινθώματα,αγγεία και περιδέραιαα με χάντρες.Γύρω στο 1500 π.Χ.τα περίτεχνα γυάλινα αντικείμενα ήταν  σχετικά συνηθισμένα και οι Φοίνικες του σύγχρονου Λιβάνου είχαν γίνει ονομαστοί για την εξειδίκευσή τουςστην υαλουργία.Τα πρώτα χρωματιστά γυαλιά(φτιαγμένα με την προσθήκη οξειδίων σε λιωμένογυαλί) χρονολογούνται επίσης  στην ίδια περίοδο.

Τα πρώτα αγγεία ήταν πυρηνόσχημα--η διαδικασία της δημιουργίας τους ξεκινούσε με μια επιμήκη λωρίδα θερμαινόμενου γυαλιού  που τυλιγόταν γύρω από τον πυρήνα του πηλού και στη συνέχεια, μέσω της επαναλαμβανόμενης θερμότητας,έφτανε σε τήξη.Το αποτέλεσμα ήταν λιγότερο λείο απ'ό,τι το φυσητό γυαλί,αλλά παρ'όλα αυτά εντυπωσιακό. Χρωματιστές ίνες γυαλιού μπορούσαν επίσης να τυλιχτούν γύρω από την εξωτερική πλευρά του αγγείου  ως επιπρόσθετη διακόσμηση,

Τον 9ο αιώνα π.Χ. η τεχνοτροπία της υαλουργίας αναζωπυρώθηκε(έπειτα από μια παύση που ακολούθησε  την  κατάρρευση αρκετών αρχαίων πολιτισμών της εποχής του Χαλκού).Τότε ήταν που δημιουργήθηκε για πρώτη φορά το άχρωμο γυαλί.

Ένας από τους λόγουςγια τους οποίους η γνώση μας για την πρώιμη φάση της υαλουργίας είναι κάπως ατελής,είναι διότι οι τεχνίτες είχαν την τάση να είναι μυστικοπαθείς.Τα μυστικά της τέχνης περνούσαν από γενιά σε γενιά μέσα στις οικογένειες ή στις συντεχνιακές οργανώσεις,αλλά δεν διαδίδονταν ευρέως,και τυχόν γραπτές μαρτυρίες  θα ήταν κωδικοποιημένες ή κρυπτογραφημένες. Το πρώτο γνωστό εγχειρίδιο υαλουργίας διασώζεται σε πινακίδες σφηνοειδούς γραφής που βρέθηκαν σε ένα ασσυριακό παλάτι του 650π.Χ..

Το επόμενο άλμα στον τομέα της υαλουργίας ήταν η ανακάλυψη  της τεχνικής του φυσητού γυαλιού. Τό πρώτο γνωστό παράδειγμα προέρχεται από την Ιερουσαλήμ του 50 μ.Χ..Εκτός του ότι επέτρεψε στους φυσητές γυαλιού να κατασκευάζουν πολύ κομψότερα και λεπτότερα γυάλινα αγγεία,οδήγησε και στη δημιουργία των πρώτων υαλοπινάκων.Οι τεχνίτες φυσούσαν το γυαλί σε σχήμα σφαίρας στη οποία μετά έδιναν το σχήμα του λουκάνικου,μετις δυό άκρες ανοικτές ώστε να δημιοργείται ένας κύλινδρος.Στη συνέχεια το έκοβαν από τη μια πλευρά με ένα πυρακτωμένο εργαλείο και,πιάνοντας το δημιουργηθέν φύλλο γυαλιού με τσιμπίδες,το έβαζαν σε μια επίπεδη επιφάνεια.

Τα παράθυρα έγιναν σύμβολο κύρους στα ρωμαϊκά σπίτια--και ακόμα περισσότερο στα βορεινά μέρη της αυτοκρατορίας,όπου το ψυχρότερο κλίμα  καθιστούσε την ύπαρξη παραθύρων ένα πολύ προηγμένο βήμα στις βίλες των ευπορότερων κατοίκων.Ωστόσο, οι υαλοπίνακες παρέμειναν ένα είδος πολυτελείας για πολλούς από τους αιώνες που ακολούθησαν,και έγιναν αναπόσπαστο στοιχείο των σπιτιών μόλις τον περασμένο αιώνα!!

 οι  

Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026

Η ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΙΚΗ ΗΛΙΟΠΕΤΡΑ

Πρώτη χρηση:Ισλανδία

Πότε:13ος αιώνας μ.Χ.

Στα Ισλανδικά κείμενα υπάρχουν ποικίλες αναφορές στην ηλιόπετρα,τον θαυμαστό εκείνο κρύσταλλο  που,με μαγικό τρόπο μπορούσε να αποκαλύψει την κατευθυνση του ηλιακού φωτός ακόμα και σε συννεφιασμένο ουρανό ή μετά τη δύση.Για παράδειγμα ,τα Ισλανδικά έπη αφηγούνται ότι ο βασιλιάς των Βίκινγκ, Όλαφ ,ζήτησε από τον υπηρέτη του ,τον Σίγκουρ,να δείξει την τοποθεσία του ηλίου μια μέρα που χιόνιζε.Γιανα ελέγξει την απάντηση"ο βασιλιάς τους έβαλε να φέρουν την ηλιόπετρα και την κράτησε ψηλά και είδε από πού ακτινοβολούσε φως η πέτρα και έτσι άμεσα επαλήθευσε την πρόβλεψη του Σίγκουρ".Ένας τέτοιος κρύσταλλος θα αποτελούσε εξαιρετικά χρήσιμη συσκευή πλοήγησης ,ιδιαίτερα στα νερά του Βορρά όπου διέπλεαν οι Βικινγκς.Γνωρίζουμε ότι υπήρξαν αξιοθαύμαστοι  πλοηγοί όπως  αποδεικνύεται από το γεγονός , ότι βρήκαν τον δρόμο  προς την Γροιλανδιά και την ακτή της Βόρειας Αμερικής αιώνες πριν από τον Χριστόφορο Κολόμβο.Ωστόσο, μια τέτοια ηλιόπετρα μοιάζει πολυ καλή για να είναι αληθινή,κι έτσιοι περισσότεροι ιστορικοί έχουν απορρίψει την παραπάνω ιστορία ως μύθο.Αυτό τουλάχιστον συνέβαινε μέχριπρόσφατα.

Η ανακάλυψη ενός θόλου κρυστάλλου σε ένα ελισαβετιανό ναυάγιο στα ανοικτά του νησιού Alderney στο αρχιπέλαγος των Αγγλονορμανδικων νήσων,συνέβαλε στην αυξανόμενη πίστη των επιστημόνων ότι αυτή η ηλιόπετρα θα μπορούσε να αποτελεί  πραγματικό φαινόμενο.ΕΊΧΕ ΠΕΡΊΠΟΥ ΤΟ ΜΈΓΕΘΟς ΜΙΑς ΤΡΑΠΟΥΛΑς,βρέθηκε δίπλα σε άλλα εργαλεία πλοήγησης,και ήταν κατασκευασμένη από τον ισλανδικό κρύσταλλο σπαρ,όλα αυτά θα μπορούσαν  να πιστοποιήσουν όχι μόνο την ύπαρξη της ηλιόπετρας,αλλά και ότι οι ναύτες της εποχής τωνΤυδώρ διατηρούσαν ακόμη τη γνώση της χρήσης της.

Η εξήγηση για το παραπάνω εδράζεται στην εικασία  τουΔανού αρχαιολόγου Thorkild Ramskou  ότι η ηλιόπετρα ίσως ήταν κατασκευασμένη από ένα ορυκτό  οπως ο Ισλανδικός κρύσταλλος  σπαρ ή ο κορδιερίτης,ο οποίος προκαλεί πόλωση του φωτός.Όταν μια ομάδα με επικεφαλής το Γκυ Ροπαρ διερεύνησε αυτή τη θεωρία ,ανακάλυψαν ότι ένα κομμάτι ισλανδικού κρυστάλλου μπορούσε όντως να χρησιμοποιηθεί στην ανίχνευση της κρυμμένης θέσης του ηλίου,με απόκλιση μονάχα λίγων βαθμών.Μετακινείς την πέτρα μπροστά  από τα μάτια σου εστιάζοντας στο μοτίβο του φωτός.Εάν μια κουκίδα τοποθετηθεί στο πάνω μέρος της επιφάνειας της πέτρας,κοιτάζοντας από κάτω γίνονται αντιληπτές δύο κουκίδες με διαφορετικό βαθμό φωτεινότητας.Αυτόσυμβαίνει επειδή οι ακτίνες του ηλίου αποκλινουν και μετατοπίζονται κατά μήκος διαφορετικών αξόνων.Εάν περιστρέψεις τον κρύσταλλο μέχρι τα δύο σημεία να έχουν ίση φωτεινότητα ,τότε δείχνεις άμεσα προς την κατευθυνση του ηλίου.

Πρέπει να αναφερθεί ότι οι απόπειρες άλλων επιστημόνων να αντιγράψουν αυτά τα αποτελέσματα ήταν ατελεσφορες,αλλά η εργασία της ομάδας του Ροπάρ,από κοινού  με την ανακάλυψη του πιθανού δείγματος ηλιόπετρας στο ναυάγιο των Τυδώρ,μας δίνει κάθε λόγο να υποθέσουμε ότι η ηλιόπετρα μπορεί και να μην είναι μύθοςτελικά,αλλά ένα αξιολογότατο κομμάτι αρχαίας τεχνολογίας που χάθηκε από τους απογόνους των πρώτων ιδιοκτητών του.!!

από τον υπηρέτη του 

Πέμπτη 27 Αυγούστου 2026

Ο ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ.

Πρώτη εφεύρεση :  Ελλάδα

Πότε:2ος αιώνας π.Χ.

Το νησί των Αντικυθήρων βρίσκεται μεταξύ της Κρήτης και της Ηπειρωτικής Ελλάδας(το όνομα σημαίνει "απέναντι από τα Κύθηρα", που είναι ένα μεγαλύτερο  γειτονικό νησί).Το 1900 ,Έλληνες σφουγγαράδες ανακάλυψαν ένα ναυάγιο λιγο έξω από τις ακτές του νησιού.Το ΡωμαΪκό σύμφωνα μετις εικασίες,πλοίο χρονολογείται  στον 1ο αιώνα π.Χ.και περιείχε πολλά αξιόλογα τεχνουργήματα,αρκετα παλιά,μέχρι και του 4ου αιώνα π.Χ..κΤ΄πάσα πιθανότητα, το πλοίο μετέφερε είτε λάφυρα από τη λεηλασία των Αθηνών το 87--86 π.Χ. είτε αντικείμενα που ταξίδευαν προς τη Ρώμη για να προσφερθούν στον Ιούλιο Καίσαρα.

Πολλά από τα αντικείμενα που ανασύρθηκαν από το ναυάγιο ταυτοποιήθηκαν άμεσα,αλλά το πλέον μυστηριώδες και μαγευτικό τεχνούργημα--ο μηχανισμός των Αντικυθήρων--προβλημάτισε τους ιστορικούς για δεκαετίες. Πρόκειται για ένα κατεστραμμένο υπόλειμμα ξύλινου κιβωτίου( περίπου στο μέγεθος  κουτιού παπουτσιών),το οποίο είχε τριάντα αλληλένδετα γρανάζια και μοχλούς.Ο διάσημος φυσικόςΡίτσαρντ Φάινμαν το περιέγραψε ως "τόσο ολοκληρωτικά διαφορετικό καιπαράξενο,ώστε είναι σχεδόν απίστευτο...είναι κάποιο είδος μηχανήματος με δειρές γραναζιών,που παρουσιάζει ομοιότητα με το εσωτερικό ενός μοντέρνου κουρδιστού ξυπνητηριού". 

Ο μηχανισμός προβλημάτισε και μπέρδεψε τους αρχαιολόγους,και σε γενικές γραμμές αγνοήθηκε μεχρι το 1951,όταν ο ιστορικός Ντέρεκ ντε Σόλα Πράις έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιαυτόν.Έπειτα από δύο δεκαετίες εργασίας εξέδωσε κάποιες προκαταρτικές σκέψεις,όμως δεν έφτασε σε πλήρη κατανόηση του μηχανισμού μέχρι το θάνατό του το 1983. Εντούτοις, η προσοχή των ακαδημαΪκών είχε αρχίσει να εστιάζεται σε μια αναφορά στα γραπτά του Κικέρωνα σχετικά με ένα μηχανικό πλανητάριο γνωστό ως "η σφαίρα του Αρχιμήδη",το οποίο έδειχνε πως κινούνται τα ουράνια σώματα στο ηκιακό σύστημα σε σχέση με τη γη.Οι επιγραφές στο μηχανισμό,σε ελληνιστική κοινή,έδειχναν να υποστηρίζουν αυτή τη θεωρία,όπως και το γεγονός ότι οι πίνακες ενδείξεων και οι δακτύλιοι έφεραν εγχάρακτα τα σύμβολα του ελληνικού ζωδιακού κύκλου καθώς και τις ημέρες του ημερολογίου.

Εδώ και μερικές δεκαετίες ,έχει εδραιωθεί η θεωρία ότι ο μηχανισμός είναι πράγματι μια συσκευή παρακολούθησης του σεληνιακού ημερολογίου και πρόβλεψης των εκλέίψεων, της θέσης και των φάσεων της Σελήνης.Επιπλέον ,έδειχνε τις εποχές και σημείωνε γιορτές όπως οι Ολυμπιακοί αγώνες.Μια από τις πιο αξιόλογες ιδιότητές του ήταν ότι μπορούσε να υπολογίσει την περιοδικότητα της σελήνης σε υψηλό βαθμό ακρίβειας και να αποδώσει την ελλειπτική της τροχιά.Ως αποτέλεσμα,έχει ονομαστεί "ο πρώτος αναλογικός υπολογιστής στον κόσμο"κάτι που ίσως μοιάζει υπερβολικό--αλλά δεδομένου του ότι  μηχανικά βοηθήματα όπως λογαριθμικοί κανόνες ή μηχανές πρόβλεψης της παλιρροιας χρησιμοποιούνταν πριν από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές,και αυτά μπορούν να περιγραφούν ως αναλογικοί υπολογιστές--τότε είναι αρκετα ακριβές.

Τα αλυτα ερωτήματα σχετικά με το μηχανισμό είναι δύο: σε ποιον ανήκε και ποιός τον κατασκεύασε.Μια υπόθεση προτείνει ως δημιουργό τον Ιππαρχο,αστρονόμο και μαθηματικό του 2ου αιώνα π.Χ.,ο οποίος μνημονεύεται για τη σύνταξη του πρώτου τριγωνομετρικού πίνακακαι για τις μάλλον επακριβείς εκτιμήσεις της απόστασης από τη Γη στη Σελήνη.Ο Κικέρωνας υποστηρίζει ότι ο Ποσειδώνιος,διάδοχος του Ιππάρχου στη σχολή της Ρόδου,κατασκεύασε ένα πλανητικό μηχάνημα,πράγμα που σημαίνει ότι ίσως αυτοί οι δύο συνεργάστηκαν για το σχεδιασμό του μηχανισμού των Αντικυθήρων.

Ενδέχεται να μη φτάσουμε ποτέ στη λύση αυτού του μυστηρίου και δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εάν το συγκεκριμένο αντικείμενο αποτελεί το μοναδικό δείγμα μιας μηχανής την οποίαν και άλλοι μπόρεσαν  να κατασκευάσουν.Ωστόσο,ομηχανισμός(και οι σύγχρονες αναπαραστάσεις του) μας δείχνουν πόσο εντυπωσιακά εξελιγμένοι υπήρξαν οι  έλληνες εκείνης της εποχής!!




στον 

Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026

Αρχαια ελληνικη τεχνολογια.

 Η περίοδος του αρχαίου Εληνικού     Πολιτισμού από το 300 π.Χ. μέχρι το 150 μ.Χ. είναι αξιοσημείωτη για την παραγωγή πολλων συσκευών οι οποίες θα παρέμεναν σε χρήση σε όλο το δυτικό και Μουσουλμανικό κόσμο για πάνω από 1000 χρόνια. Τα παραδείγματα περιλαμβάνουν βίδες,μουσικά όργανα,ηλιακά ρολόγια, χρονόμετρα, εξοπλισμό καταδύσεων,περγαμηνές,κεραμίδια ,κυματοθραύστες, και πολλά ακόμα.

Τα τέσσερα μέσα προώθησης, χωρίς βοήθεια από τον ανθρώπινο παράγοντα,που ανακαλύφθηκαν από τους αρχαίους ήταν:Οι νερόμυλοι, οι ανεμόμυλοι,οι ατμομηχανές   και η ζωική δύναμη.Οι Έλληνες αυτής την περιόδου υπήρξαν οι πρωτοπόροι των τριών πρώτων.Εκτός από τον  Ήρωνα και τον Αρχιμήδη στους αξιόλογους εφευρέτες συμπεριλαμβανόταν ο Κτησίβιος(285--222π.Χ.),γνωστός ώς  "ο πατέρας της Πνευματικής" ο οποίος χρησιμοποίησε αυτή την επιστήμη για να εφεύρει μια πανίσχυρη αντλία νερού και για να δημιουργήσει το πρώτο εκκλησιαστικό όργανο.Ο σχεδιασμός των πλήκτρων του σύγχρονου πιάνου βασίστηκε τελικά σε αυτό το πρωτότυπο όργανο.!


Τρίτη 25 Αυγούστου 2026

Η ΜΠΑΤΑΡΙΑ ΤΗΣ ΒΑΓΔΑΤΗΣ.

 Πρώτη δημιουργία:Αυτοκρατορία των Σασσανιδών/σύγχρονο Ιράκ.

Πότε:6ος--3ος αιώνας π.Χ.

Μια από τις παράπλευρες απώλειες του πολέμου στο Ιράκ το 2003 ήταν ένα μυστηριώδες αρχαίο τεχνούργημα,γνωστό ως  η μπαταρία της Βαγδάτης ή η Μπαταρία των Πάρθων,που λεηλατήθηκε από το μουσείο στην πρωτεύουσα του Ιράκ κατά τη διάρκεια του χάους που επικρατούσε την περίοδο της εισβολής.

Σύμφωνα με πληροφορίες,ανακαλύφθηκε από αρχαιολόγους στο χωριο Κουτζούτ Ραμπού  κοντά στην πόλη τη δεκαετία του 1930 και αποτελείται από ένα δοχείο τερακότας μήκους 13 εκατοστών που περιέχει μια σιδερένια ράβδο περιβαλλόμενη από ένα χάλκινο κύλινδρο.Πρόκειται  για την πρώτη από μια δωδεκάδα παρόμοιων ανακάλύψεων,όλες εκ των οποίων έφεραν ίχνη διαβρωσης στην εσωτερική  πλευρά των αγγείων,ένδειξη ότι περιείχαν κάποιον όξινο παράγοντα.

Ο Γερμανός αρχαιολόγος Βίλχελμ Κένιγκ διατύπωσε μια αξιοσημείωτη θεωρία  ότι επρόκειτο για αρχαία μπαταρία,στηριζόμενος στο ότι  ένα ηλεκτρολυτικό διάλυμα όπως το ξίδι ή κάποιος όξινος χυμός φρούτου θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ηλεκτρικό φορτίο το οποίο εκφορτιζόταν έξω από το σκέπασμα του δοχείου μέσω του χάλκινου κυλίνδρου και της σιδερένιας ράβδου. Ο Κένιγκ συνέχισε εικάζοντας ότι οι Σασσανίδες πιθανόν γνώριζαν πώς να χρησιμοποιούν το ηλεκτρικό ρεύμα για την επιμετάλλωση διακοσμητικών αντικειμένων.Προς υποστήριξη της θεωρίας του,το μουσείο της Βαγδάτης είχε στη συλλογή του μια ποικιλία τεχνουργημάτων με εξαιρετική λεπτή επένδυση.

Φυσικά ,το γεγονός ότι ένας αρχαίος πολιτισμός γνώριζε πως παράγεται το ηλεκτρικό ρεύμα δεν σημαίνει ότι κατείχε πλήρως τη διαδικασία,ενώ οι μπαταρίες θα έχαναν αρκετά γρήγορα την ισχύ τους λόγω της μεθόδου κατασκευής τους. Παρ'όλα αυτά,μας γοητεύει η ιδέα ΄τι τέτοιου είδους συσκευές μπορούσαν όντως να παραγάγουν μια επαρκή ποσότητα ηλεκτρισμού,όπως αποδεικνύεται στις σύγχρονες ανασυνθέσεις.Άλλοι ειδήμονες ωστοσο,έχουν αμφισβητήσει  την υπόθεση του Κένιγκ   σχετικά με την επιμετάλλωση,επισημαίνοντας ότι τα μουσειακά αντικείμενα θα μπορούσαν εύκολα να έχουν δημιουργηθεί  με χρήση μη ηλεκτρικών τεχνικών,οι οποίες ήταν γνωστές εκείνη την περίοδο.Επίσης δεν υπάρχουν τεκμήρια σύνδεσης των μπαταριών σε μια αλληλουχία,κάτι που θα ήταν απαραίτητο για την παραγωγή της υψηλότερης τάσης ηλεκτρικού ρεύματος που απαιτεί η επιμετάλλωση.

Μια εναλλακτική υπόθεση αφορά την αξιοποίηση της ήπιας ηλεκτρικής τάσης της μπαταρίας  για θεραπευτικούς σκοπούς. Για παραδειγμα θα μπορούσε  να είχε εφαρμοστεί στα πέλματα των ποδιών ως μια πρώιμη μορφή ηλεκτροθεραπείας.

Όποια κιαν είναι η εξήγηση,οι μπαταρ΄λιες αποτελούν ακόμα μια απόδειξη ότι η τεχνολογ΄λια των αρχαίων πολιτισμών ήταν πολυ πιο προηγμένη από όσο συνήθως φανταζόμαστε.Είναι κρίμα που η εξαφάνισή τους ίσως σημαίνει ότι δεν θα έχουμε πια την ευκαιρία  να προβούμε σε περισσότερες έρευνες για να εξερεύνησουμε τις καταβολές και το σκοπό τους!!


Κυριακή 23 Αυγούστου 2026

ΣΗΡΑΓΓΕΣ ΚΑΙ ΟΡΥΧΕΙΑ.

Πρώτη χρήση:Σουαζιλάνδη

Πότε:43000 χρόνια πριν.

Η έρευνα κάτω από την επιφάνεια της γης για συγκεκριμένου τύπου πετρωματα   και μέταλλα ξεκίνησε στην προϊστορία.Ο πυριτόλιθος ,ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή όπλων και εργαλείων,ήταν μια από τις πρώτες πέτρες που εξορύχθηκαν.Οι στρώσεις της πέτρας στην επιφάνεια βαθμηδόν εξορύσσονταν και κοιλαίνονταν,και ο παλαιολιθικός άνθρωπος σύντομα έμαθε να ακολουθεί τις φλέβες των πετρωμάτων  περαιτέρω εντός των βράχων που υπήρχαν τριγύρω.Γύρω στη Νεολιθική περίοδο(περίπου 12000και εξής),υπήρχε ένας σημαντικός αριθμός από ορυχεία και σήραγγες σε ΄λο τον κόσμο. Η αρχαιότερη που έχουμε ανακαλύψει είναι η Σπηλιά των Λεόντων στη Σουαζιλάνδη,η οποία χρονολογήθηκε στα 43000 χρόνια πριν. Οι άνθρωποι της Παλαιολιθικής εποχής εξόρυσσαν εδώ αιματίτη,ένα ορυκτό το οποίο μπορει να μετατραπεί στην κόκκινη χρωστική ουσία που αποκαλείται ώχρα.Από την ίδια περίπου περίοδο υπάρχουν ορυχεία πυριτόλιθου στην Ουγγαρία,πράγμαπου υποδηλώνει ότι οι Νεάντερλαλ μάλλον ήταν σε θέση να σκαβουν σήραγγες με σκοπό την εύρεση πρώτης ύλης για τα εργαλεία τους.

Η ικανότητα να σκάβουμε μέσα στο βράχο οδήγησε σε σημαντική βελτίωση της ικανότητας διανοιξης σηράγγων του ανθρώπινου γένους κατά την εποχή των Αιγυπτίων και των Βαβυλωνίων.Μεγάλα κατασκευαστικά έργα στη Αίγυπτο στις αρχές της 3ης χιλιετίας π.Χ. βασίζονταν στην εξόρυξη και τη λατόμευση μαλαχίτη,χαλκού και τιρκουάζ από περιοχές διασπαρτες στη Βορεια Αφρική καιτη Μέση Ανατολή. Τα χρυσορυχεία της Νουβίας ήταν μεταξύ των πλέον εκτεταμένων των αρχαίων χρόνων. Γύρω στο 2180--2160π.Χ.οι Βαβυλώνιοι διέθεταν την τεχνολογία διανοιξης μιας σήραγγας μήκους 914 μέτρων, η οποία περνούσε κάτω από τον ποταμό Ευφράτη.

Μια από τις πιο συναρπαστικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις των πρόσφατων χρόνων είναι η ύπαρξη αμέτρητων σηράγγων στο βραχώδες υπέδαφος κάτω από τους νεολιθικούς οικισμούς στα περισσότερα μέρη της Ευρώπης.Εκατοντάδες απ'αυτές διατηρούνται μέχρι σήμερα: οι αρχαιολόγοι πρόσφατα εκτίμησαν ότι θα πρέπει να υπάρχουν χιλιάδες σήραγγες σε όλη την ήπειρο,από τη βόρεια Σκωτία μέχρι τις ακτές της Μεσογείου.Πρόκειται για αρκετά μεγάλες σήραγγες,ώστε να μπορεί κανείς να τις διασχίσει, έρποντας ,με  κάποια διασπαρτα δωμάτια και χώρους.Δεν είναι ξεκάθαρο αν χρησιμοποιούνταν για ασφαλή μετακίνηση από μέρος σε μέρος ή ως καταφύγιο, αλλά η προσπάθεια η οποία καταβαλλόταν για τη διάνοιξή τους  μεσα στο βράχο υποδεικνύει ότι πρέπει να ήταν ύψιστης σημασίας!!


 ξορύχθηκαν