Κυριακή 26 Ιουλίου 2026

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΟΥ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ.

1)Οι γιορτές των καρναβαλικών δρώμενων ήρθαν στη Ζάκυνθο επί Ενετοκρατίας.Αρχικά το ''προσωπιδοφορείν" επιτρεπόταν σε όλη τη διάρκεια του έτους,αλλά εξαιτίας κάποιων σκανδάλων απαγορεύτηκε αυστηρά και περιορίστηκε από την επομένη των Θεοφανείων μέχρι την Κυριακή της Τυρινής.Η Ιόνιος Πολιτεία εξαιτίας των οργίων που γίνονταν κατά τη διάρκεια των ΑΠΟΚΡΕΩ,τις περιόρισε στις δύο τελευταίες Εβδομάδες. Μετά την Ένωση(1864) προστέθηκε μια ακόμα εβδομάδα του ΑΣΩΤΟΥ.  Έτσι το καρνα βάλι μέχρι σήμερα διαρκεί 15 ημέρες που ορίζονται ανάμεσα στις Κυριακές του Ασώτου(γουρουνοκυριακή)  Απόκρεω και Τυρινής.

2)Όλοι και όλες περίμεναν κάθε χρόνο τα καρναβάλια αυτά με ανυπομονησία και κάνανε τη σχετική προετοιμασία γιατί ήταν η σπουδαιότερή τους διασκέδαση τους.

3)Καθημερινά τα κουρεία και τα κομμωτήρια έίχαν μεγάλη κίνηση και πελατεία.


Ονομαστά Κουρεία:Γιαννη Πατρίκιου(πλατεία Αγίου Μάρκου), η Βιβή του Τριαντάφυλλου-Σπύρος Ντόζης--Θανάσης Πολυκαλάς--Ανδρέας Σόλος --Σπύρος Μισοπούλης--Πιέρος Πανταζής( κοντά στα μακελειά) -του Μαράκη (στα Τσαρουχαρεϊκα) --του Πομπέου(στον Άγιο Παύλο) -- Νιόνιος Μπαχάς(στ'αηγιαννιού το καντούνι) Πόπος Ζαμπάζας (στη πλατεία Ρούγα) --Πηγή Γράβαρη και άλλα.

Ανάλογη και η κίνηση στα Εμποροραφεία ,μοδιστράδικα,κ.λπ.

4)Η διαστρωματωμένη κοινωνία εκείνης της εποχής στις καραναβαλικές εκδηλώσεις λειτουργούσε ως εξής:Υπήρχαν δύο μεγάλα καζίνα(αίθουσες μεγάλες και πολυτελείς διακοσμημένες,τις αποκαλούσαν και λέσχες(Το πάνω καζίνο--το Ρωμιάνικο που ιδρύθηκε το 1839 με το όνομα ''Λεσχη ο Ζάκυνθος" και το κάτω Καζίνο,το Λουμπαρδιανό που ιδρύθηκε το 1842 με το όνομα"συλλογος Λομβάρδος".

5)Όσοι πήγαιναν να δισκεδάσουν στα καζίνα, θα έπρεπε να είναι συνδρομητές και άψογα ντυμέμοι,με σκούρο  κουστούμι ή σμόκιν,παπιγιόν και λούστρινα παπούτσια. 

Το πρόγραμμα της ορχήστρας ήταν απάντα αναρτημένο,θυμάται ο Κοριατόπουλος: Βαλς,μποστόν,πόλκα ,μαζούρκα,λανσιέρηδες, κανδρίλιες κλ.π.

 Συνήθως Σύλλογοι,Συντεχνίες,Δημόσιοι Υπάλληλοι στα μεγάλα αυτά Καζίνα τελούσαν τους χορούς τους. Η  δράση των λεσχών αυτών άρχισε  από τους Δημοκρατικούς Γάλλους και με το πέρασμα των χρόνων μετεβλήθηκαν τα καζίνα σε κέντρα φιλολογικά ,πολιτικά και χαρτοπαικτικά.

6)Οι μη εγγεγραμμένοι στις Λέσχες (καζίνα) άνθρωποι του λαού διασκέδαζαν στις λεγόμενες "Καβαλκίνες" δηλαδή σε μεγάλες αίθουσες  τροποποιημένες κατάλληλα και στολισμένες αποκριατικα  με υπέροχες ορχήστρες,μπουφέδες  και ποτά αλλά και τραπέζια με μεζέδες. Τέτοιες καβαλκίνες ο Ντίνος ΘΕΟΔΌΣΗς θυμάται τημεγάλη αίθουσα του Μαρτινέγκειου Ιδρύματος στην Πλατεί Ρούγα,μια άλλη στην οδό ΦΩΣΚΌΛΟΥ  και μια Τρίτη δίπλα στην Εκκλησία των Αγίων Πάντων. Επίσης στον Άμμο, στον Άγιο Λάζαρο ,Αγία Τριάδα.  Στις καβαλκίνες καιστα καζίνα οι ορχήστρες  ήταν  Ζακυνθινές στις οποίες έπαιζαν  σπουδαίοι οργανοπαίκτες όπως:  Πιέρος Πανταζής--Ανδρέας Σόλος--Μιχάλης Κουτσουβέλης,--Σπύρος Τρούσσας--Γιάννης Βίτσος--Ανδρέας Μπιτσιμπάς --ο Παγής με τη θυγατέρα του βιολί,--Γιάγκος Μπαμπαλής--τη Γκουστότση στο πιάνο και τον πατέρα της με τη  μάντολα κ.λ.π.


7)Μετά το σεισμό του 1953 άρχισαν οι αποκριάτικοι χοροί πρώτα μέσα σε τολ στους οικισμούς ΞΙφίτα και Παναγούλας στη συνέχεια σε διάφορες διασκευασμένες αίθουσες όπως του Γελαδά-- στο ΑΚΡΟΠΟΛ και στο ισόγειο του ξενοδοχείου Φοίνιξ,του Μπονίκου.

Όταν κατασκευάστηκε και τελειοποιήθηκε το Πνευματικό Κέντρο  άρχισαν να γίνονται στην ευρύχωρη αιθούσάτου κάθε χρόνο καρναβαλικές εκδηλώσεις και χοροεσπερίδες.

8) Ένα από τα καρναβαλίσια έθιμα  ήταν "οι Ομιλίες" πρόκειται για υπαίθριες λαΪκές παραστάσεις που δίνανε οι ποπολάροιστις πλατείες ή και στα σταυροδρόμια του χωριού και της Χώρας. Στήνανε λοιπόν ένα πάρκο και ανεβάζανε έργα  λαϊκης κυρίως τέχνης. την εκτέλεση ανελάμβαναν μόνο άνδρες με μάσκες . Στην αρχή  έπαιζαν  έργα Κρητικά  "θυσία του ΑΒΡΆΑΜ" και άλλα. Όμως και αρκετοί Ζακυνθινοί λαΪκοι καλλιτέχνες έγραφαν αρκετές  Ομιλίες ,ενδεικτικά αναφέρω   κάμποσες:" Γαιδουροκαβάλα" , "ο Χάσης ". ''Χρυσομαλλούσα" "Μυρτίλος και Δάφνη" "Γάμος του Κοντογιαννάκη" Ο " κρίνος και η Ανθία" '' μπαμπακούλας" "πορδόχορτος ''Σπετσιέρηδες" και άλλες πολλές.

9)Σήμερα οι καρναβαλικές εκδηλώσεις κλείνουν με τη μεγάλη παρέλαση  του καρναβάλου και την κηδεία του συνήθως το Σαββατο της Τυρινής γίνεται  με μεγαλοπρέπεια  'Ο  ΒΕΝΕΤΣΑΝΙΚΟς ΓΑΜΟς.

Οι  Απόκριες  έπαυαν την Κυριακή  της Τυρινής.Στις 6μ.μ. σήμαινε η μεγάλη καμπάνα του καμπαναριού των Αγίων Πάντων,ενώ συγχρόνως στα σιδερένια  κάγκελα  του μπαλκονιού κρεμούσαν ένα παράξενο στεφάνι φτιαγμένο από λίγα μάτσα μαρούλι,σκόρδο,κρεμμύδια και ρουμάνες δηλωτικά της έναρξης της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής! Τα μεσάνυχτα ακριβώς της τυρινής τέλειωνε η περίοδος των καρναβαλιών και τα μεγαλύτερα καμπαναριά της πόλης  χτυπούσαν πένθιμα: Ο Διονύσης Ρώμας θυμαται:Το ''κλουβάτο σήμασμα'' το ''Αμυγδαλάτο'',Το''χήρεμα" Το 'κομμάτι'' Το ΄΄τεμποσπαλιάτο" Το ''κουτσό" κ.α.!


 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου