ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗ (νιώθετε εξάντληση,πονοκέφαλο,ζαλάδες,σωματική ή ψυχική κατάπτωση ,σας έχουν "ματιάσει"!)

 Με τον όρο "μάτιασμα" ή "κακόμάτι",αναφερόμαστε σε μια ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ,ότι ένας άνθρωπος μπορεί να επηρεαστεί  αρνητικά από "την κακήν ενέργεια","τη ζήλια'',το "θαυμασμό"ή ακόμα και μια απλή ματιά,ενός άλλου!Τώρα ,το αν υπάρχει ή όχι "κακό μάτι"αποτελεί μια άλλη συζήτηση.Η πίστη "στο κακό μάτι" έχει βαθιές ρίζες στην Ελληνική παράδοση και σύμφωνα με αυτήν δεν ματιάζονται μόνο οι άνθρωποι αλλά και τα φυτά,τα ζώα, υλικά αντικείμενα  ή και περιουσίες!Τα ''ξεματιάσματα" διαφέρουν από τόπο σε τόπο και μεταδίδονται από μια γενιά στην άλλη.Ο "ματιασμένος'' που δέχεται τις ευχές δεν πρέπει να πει "ευχαριστώ'' γιατί το ξεμάτιασμα δεν θα πιάσει! Παρακάτω παραθέτουμε κάποιες ευχές,που σύμφωνα με τη λαική παράδοση,διώχνουν "το  κακό μάτι".Το αν πιάνουν 'η όχι,θα μας το πείτε εσείς που θα τις δοκιμάσετε.Η πεποίθηση ότι υπάρχει "το κακό  μάτι '' ανάγεται στη  Μέση Ανατολή και τη Χαλδαία από την οποία πιθανώς διαδόθηκε στη Ελλάδα,την Ιταλία και τις λοιπές χώρες της Ευρώπης.

1) ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ ΜΕ ΛΆΔΙ.

Σε ένα μικρό φλιτζάνι του καφέ ή σε ένα πιατάκι,βάζετε δύο δάκτυλα νερό, Σε ένα μπολάκι,ρίχνετε λίγο ελαιόλαδο,συνήθως ρίχνουμε τρεις σταγόνες.ΑΡΧΊΖΕΤΕ ΤΟ ΞΕΜΆΤΙΑΣΜΑ ΛΈΓΟΝΤΑς:<<Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος δια τον /τηνματιασμενου /ης>>Πράλληλα σταυρώνετε τρεις φορές το φλιτζάνι  ή το πιάτο με το νερό.Στη συνέχεια πρέπει να πείτε μόνο μία από τιςπαρακάτω ευχές:

α)"Ιησούς νικά και όλα τα κακά σκορπά''

β)''Ιησούς Χριστός νικά κι αν είναι μάτι το σκορπά,η κυρά η Παναγιά"

γ)''Άγιοι Ανάργυροι και θαυματουργοί δωρεάν ελαβατε δωρεάν δότε ημίν". Την ώρα που το λέτε αυτό ρίχνετε μια μόνο σταγόνα από το λάδι μέσα στο νερό.Επαναλαμβάνετεδύο φορές ακόμα την ίδια ευχή και ρίχνετε άλλες δύο σταγόνες λάδι στο ποτήρι με το νερό.Αν οι σταγόνες δεν ενωθούν και μείνουν ξεχωριστά,χωρίς να διαλυθούν πάνω στο νερό ,δεν είναι ματιασμένος.Αν όμως οι σταγόνες από το λάδι, όταν πέσουν πάνω στην επιφάνεια του νερού ενωθούν σε μια και απλώσουν στο νερό, τότε ξέρουμε ότι ο άλλος είναι ματιασμένος.Σαυτή την περίπτωση διαβάστε τα παρακάτω λόγια:<<Βασκανίαη περασε και τα δέντρα ξερίζωσε.Βασκανία που υπάγεις και τα δε΄ντρα  ξεριζώνεις.Πάγω στο κεφάλι  του (της),να του(της)  πιω το αίμα . Βασκανία λείψε από το κεφάλι  του(της) και πήγαινε στα μονόκερα,δίκερα ,τρίκερα,τετράκερα,πεντάκερα,εξάκερα,επτάκερα ,οκτάκερα ,εννιάκερα, δεκάκερα εντεκάκερα, δωδεκάκερα,εις το πύρ το εξώτερον το ητοιμασμένο,το μυρισμένο και εις τον Θεόν παραδομένο στ'άγρια βουνά και στ'άκαρπα δέντρα ,έξω το κακό ,έξω το κακό,έξω το κακό"

2) ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ ΜΕ ΑΛΑΤΙ.

Πότίστε ένα ποτήρι νέρό και βάλτε με το χερι σας μια χούφτα αλάτι (χοντρό ή ψιλό).Ανακατέψτε  λέγοντας την εξής προσευχή:<<ΙησούςΧριστός επέρασε και πάλι ξαναπέρασε.Το ραβδί του ακούμπησε τον όφη και την όφισσα και την κακιά γειτόνισσα.Άγιοι Ανάργυροι θαυματουργοί, Κοσμά και Δαμιανέ ,δωρεά ελάβατε ,δωρεά να δώσετε του(Της) το κακό να σκορπίσετε.Ιησούς Χριστός νικά κι  όλα τα κακά σκορπά,η Κυρά η Παναγιά που σκορπίζει τα κακά>>.Στο τέλος ζητήστε να διαλυθεί το μάτι όπως το αλάτι διαλύετε στο νερό.Χύστε το νερό στην τουαλέτα και πλύντε το ποτήρι αμέσως.

3)ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ

Ξεκινάμε μετρώντας από το 1 εως το 9.Συνεχίζουμε με την ευχή:Μάτια που τον(την)ματιάσανε τρία ειναι καλά νατην γιατρέψουν,πατήρ, Υιός, και Άγιο Πνεύμα και του/της όνομα) το κακό,στη γή να σκορπιστεί και την υγειά του να'χει!!

4)ΝΗΣΙΩΤΙΚΟ ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ

Ξεκινάμε λέγοντας:Στο όνομα του/της επαναλαμβάνουμε τρείς φορές την παρακάτω ευχή:Σταυρός στον ουρανό ,σταυρός στη γή,κιαν είναι μάτι να φύγει.Ανάτριχα ήρθε, ανάτριχα  να φύγει.Όση ώρα λεμε την ευχή ,σταυρώνουμε το ματιασμένο. Στο τέλος φυσάμε τρείς φορές!.

5)ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ

Με ένα κομμάτι βαμβάκι ,βουτηγμενο στο λάδι από το καντήλι,σταυρώνουμε το μέτωπο του παιδιού που θέλουμε να ξεματιάσουμε.Στη συνέχεια λέμε τα εξής λόγια:Σταυρός ο φύλαξ πάσης της Οικουμένης,σταυρός η Ωραιότης της Εκκλησίας,σταυρός βασιλέων το κραταίωμα,Σταυρός πιστών το στήριγμα,Σταυρός Αγγέλων η δόξα και των δαιμόνων το τραύμα. Εξηγόρασας ημάς εκ της κατάρας του νόμου τω Σταυρώ προσηλωθείς και τη λογχη κεντηθείς την αθανασίαν επήγασας ανθρώποις Σωτήρ ημών Δόξα σοι. 

Το ξεματιασμα γίνεται αφιλοκερδώς!!!

Στην αρχαιότητα η πίστη στο "κακό ματι¨"ήταν ευρύτατα διαδεδομένη και ριζωμένη όχι μόνο στο λαό αλλά και σε πιο ανεπτυγμένα πνεύματα,όπως ο Δημόκριτος,ο Αριστοτέλης, ο Πλούταρχος,ο Βιργίλιος, ο Κικέρων,που παραδέχονταν την βασκανία και προσπάθησαν να την εξηγήσουν και να δώσουν κάποια λογική εξήγηση.Από τότε μέχρι και σήμερα θεωρείται πως το "κακό μάτι" μπορούσε να επηρεάσει τον άνθρωπο,ό,τι είχε προσφιλές ,ακόμα και τα κατοικίδια ζώα.Τα παιδιά επίσης θεωρούνταν ευκολότερα θύματα της βασκανίας.Οι Ρωμαίοι μάλιστα,είχαν τη θεά Cumina για να τα προστατεύει.Στην Ελλάδα και την Τουρκία,πίστευαν πως οι άνθρωποι με γαλανά μάτια, είχαν τη δύναμη να ματιάσουν,εξού και τα φυλχτά-ματάκια και στις όψεις έχουν τη μορφή μπλε ματιών!!

Στην 

""

ΤΟ ΥΔΑΤΙΝΟ ΞΥΠΝΗΤΗΡΙ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ.

Πρώτη εφεύρεση: Ελλάδα 

Πότε:4ος αιώνας π.Χ.

Μερικές φορές  φανταζόμαστε το παρελθόν σαν μια εποχή χωρίς ρολόγια όπου τα πάντα κινούνταν  σε πιο χαλαρούς ρυθμούς.Φυσικά η ζωή δεν ήταν τόσ απλή.Στο πέρασμα του χρόνου,υπήρξαν πολλές περιστάσεις κατά τις οποίες οι άνθρωποι είχαν ανάγκη να βρουν  τρόπους ώστε να αντεπεξέλθουν σε ένα πολυάσχολο πρόγραμμα.Για παράγειγμα ,ο φιλοσοφος Πλάτων(427--347π.Χ.) αναζητούσε έναν τρόπο  για να μπορεί τόσο ο ίδιος όσο και οι μαθητές του να ξυπνούν εγκαίρως για τα μαθηματά τους.Ως αποτέλεσμα ,εφηύρε ο ίδιος το ξυπνητήρι.

Τα απλά υδάτινα ρολόγια--στα οποία οι σταγόνες που πέφτουν σταδιακά εντός ή εκτός ενός δοχείου χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση του χρόνου--υπήρχαν στη Βαβυλώνα και την Αίγυπτο απο το 16ο π.Χ.αιώνα.Είναι επίσης πιθανόν παρόμοια ρολόγια να χρησιμοποιούνταν  στην Ινδία και την Κίνα ,από πολύ νωρίς,περίπου το 4000π.Χ..Η καινοτομία στο υδάτινο ρολόι του Πλάτωνα ήταν ότι διέθετε και ένα ξυπνητήρι.Ένα  αγγείο γέμιζε σταδιακά με νερό μέχρι το ύψος ενός σωλήνα που κατέληγε σε ένα χαμηλότερο δοχείο.Ο σωλήνας λειτουργούσε σα σιφόνι,διοχετεύοντας το νερό που ξεχείλιζε στο χαμηλότερο δοχείο.Αυτό ήταν εντελώς κλειστό εκτός από μικρά μερικά ανοίγματα σχεδιασμένα να λειτουργούν 

 ως σφυρίκτρες όταν ο αέρας να διαπερνούσε βίαια--κάτι που συνέβαινε όταν έπεφτε το νερό.Έτσι λοιπόν,οι μαθητές του Πλάτωνα ξυπνούσαν μαζί με το δάσκαλό τους,από ένα έντονο σφυριγμα προερχόμενο απ'αυτό το εντυπωσιακό ξυπνητήρι.

Και άλλα πρώιμα ξυπνητήρια δούλευαν με παρόμοιο τρόπο.Σε ένα απ'αυτά χρησιμοποιούσαν ένα δοχείο που γέμιζε νερό έως ότου βάραινε τόσο ώστε να πέσει σε ένα τραπέζι,προκαλώντας δυνατό θόρυβο. Σε μια άλλη παραλλαγή,χρησιμοποιούσαν ένα κερί που είχε ενσωματωμένη μια μεταλλική μπάλα. Το κερί καιγόταν μεχρις ότου λιώσει γύρω από την μπάλα,με απατέλεσμα  αυτή να πέσει με κρότο σε μεταλλική επιφάνεια.!

 

Ο Δαμασκηνός Χάλυβας.

Ένα από τα σπουδαιότερα παραδείγματα της αρχαίας νανοτεχνολογίας είναι ο Δαμασκηνός Χάλυβας,ο οποίος κατασκευαζόταν στη Μέση Ανατολή μεταξύ του 300 και του 1700 μ.Χ..Τα όπλα που φτιάχνονταν από αυτό το ατσάλι ήταν εξαιρετικά σκληρά,αθραυστα και αιχμηρά,σε βαθμό που δεν υπήρξαν όμοιά τους πριν από τη Βιομηχανική  Επανάσταση.Η γνώση της κατασκευής του δαμασκηνού Χάλυβα χάθηκε  μετά τον 18ο αιώνα.Μονο πρόσφατα οι επιστήμονες κατάφεραν να αναλύσουν δείγματα του μεταλλου χρησιμοποιώντας μικροσκόπιο.

Ο κρυσταλλογράφος Πέτερ Πάουφλερ από το Πανεπιστήμιο της Δρέσδης,ανακάλυψε ότι το ατσάλι διέθετε μια μικροδομή γνωστή ως ''νανοσωλήνες καρβιδίου".Πρόκειται για εξαιρετικά σκληρούς σωλήνες ή σύρματα φτιαγμένα από άνθρακα που εκτείνονται στην επιφάνεια του μετάλλου. Η έρευνα  εντόπισε πολυπληθείς ουσίες παρούσες σε μικροσκοπικές ποσότητες στο μέταλλο, οιοποίες προφανώς προκάλεσαν τις χημικές αντιδράσεις που δημιούργησαν αυτούς τουςνανοσωλήνες. Αναμεσά τους υπήρχεφλοιός από το δέντρο Cassia auriculata,χρώμιο, μέρη του φυτού ασκληπιάδα,βανάδιο,μαγνήσιο ,νικέλιο,κοβάλτιο και ορισμένα μη αναγνωρισμένα στοιχεία. Είναι πιθανόν το κρίσιμο συστατικό να ήταν κάποιο από αυτά που δεν ταυτοποιήθηκαν,και το μυστικό του χάλυβα να χάθηκε από τη στιγμή που οι μεταλλωρύχοι εξάντλησαν τις προμήθείες τους.

Έτσι λοιπόν , ενώ η έρευνα του Πάουφλερ μας είχε αποκαλύψει πολλά για τη διαδικασία παραγωγής που οδήγησε στη  δημιουργία του δαμασκηνού  Χάλυβα,εξακολουθούμε να αγνοούμε  πως κατασκευάστηκε και,κατά πάσα πιθανότητα δε θα το μάθουμε ποτέ.

Εάν ψάξετε για άλλες εικόνες,προσοχή στα σύγχρονα μαχαίρια που πωλούνται με εμπορικές επωνυμίες όπως "ατσαλι της Δαμασκού"--πιθανότατα το καλύτερο είναι να παραμείνετε στις μουσειακές απεικονίσεις,οι οποίες προσδιορίζουν το ξίφος ή τα όπλα ως δαμασκηνα!

 

Η τύχη των αρχαίων Κειμένων.

 Αν και στην πλειοψηφία τους,καθολικοί και ορθόδοξοι την περίοδο του Μεσαίωνα "φοβούνται" τη ν αρχαία Ελληνική  φιλοσοφία,μερικά φωτισμένα καιτολμηρά μυαλά καταφέρνουν να διασώσουν σημαντικά  κομμάτια του αρχαίου πολιτισμού.

**Ο Μητροπολίτης Καισαρείας Αρέθας αγόρασε και παρήγγειλε να αντιγραφούν πολυάριθμα χειρόγραφα ανάμεσα στα οποία ο Ευκλείδης, ο Πλάτωνας ,ο Λουκιανός,ο Αριστοτέληςο κ.λ.π.

**Τον 10 αιώνα στα σχλεία της Κωνσταντινουπόλεως διδάσκονταν ο Όμηρος,η διαλεκτική ,οι φιλοσοφικές επιστήμες ,η ρητορική , η  αστρονομία.Ο μαθητής άρχιζε μαθαίνοντας τη γραμμάτική,κατόπιν σχολίαζε τους αρχαίους συγγραφείς,καθώς επίσης μάθαινε  στοιχεία της Αρχαίας Ιστορίας,της Γεωγραφίας  και της Μυθολογίας.Διδασκόταν δε πέραν από τον Όμηρο τρεις Τραγωγίες του Αισχύλου,τρεις του Σοφοκλή, τρεις του Ευριπίδη,τρεις κωμωδίες του Αριστοφάνη, έργα του Ησιόδου,του Πίνδαρου και του Θεοκρίτου.

***Στην Καπαδοκία ιερείς ,και μοναχοί μορφώθηκαν με βάση την νεοπλατωνική σκέψη.Ο Μάξιμος ο ομολογητής ήταν βαθύς γνώστης του Αριστοτέλη και έκανε πολλά για να ενισχύσει το νεοπλατωνικό στοιχείο του βυζαντινού μυστικισμού. Επιπλέον ,οι μαθηματικοί Ευτόκιος(6ος αιώνας) και  ο Ισίδωρος ο Μιλήσιος δημοσίευσαν εκ νέου τις μελέτες του Αρχιμήδη.Ο Ιωάννης Τζέτζης(12ος αιώνας) συνέταξε σχολιασμούς στον Όμηρο και τον Ησίοδο, ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης , ο Μάξιμος  Πλανούδης, ο Εμμανουήλ  Μοσχόπουλος, ο Θωμάς Μάγιστρος,ο Δημήτριος Τρικλίνιος ερμήνευσαν Όμηρο,Θεόκριτο , Ευριπίδη, ΑΙσχύλο και Σοφοκλή.Στην Ευρώπη τα Πανεπιστήμια(universitas) ιδρύονται από το 1300 αρχικά  ως εκπαιδευτικά ιδρύματαγια τον ανώτερο κλήρο με πρωτοβουλία του τάγματος των Δομινικανών. Τ α Πανεπιστήμια της Ευρώπης επηρέάστηκαν  από το πνεύμα της Σχολής ΣΑΡΤΡ(Chartres),μια φιλοσοφική και θεολογική σχολή του 11ου και 12ου αιώνα στον καθεδρικό ναό αυτης της γαλλικής πόλης.

Η διδασκαλία σ'αυτή τη σχολή  χαρακτηρίζεται από ένα Ουμανισμό  διαμορφωμένο από την μελέτη των αρχαίων φιλοσόφων  και από την αναζήτηση  μιας σύνθεσης μεταξύ της γνώσης του φυσικού κόσμου και της εξ αποκαλύψεως αλήθειας. Σύνθημα της σχολής είναι η φράση του Honorius d'Autun :"η άγνοια είναι  εξορία για τον άνθρωπο,επιστήμη είναι η πατρίδα του". Όλα τα πανεπιστημονικά ιδρύματα εκείνης της εποχής είχαν το ίδιο πρόγραμμα διδασκαλίας(curriculum) και δίδασκαν στην ίδια γλώσσα ,λατινικά.

Στο Παρίσι οι αντίρροπες δυνάμεις υπέρ και κατά του ελέγχου των πανεπιστημιακών συγκρούονται το έτος1229 σε αιματηρά επεισόδια  σπουδαστών και καθηγητών εφενός και της αστυνομίας αφετέρου.Σε μια συμπλοκή σκοτώνονται  πολλοί σπουδαστές ,με αποτέλεσμα να ξεκινήσει μια μεγάλη απεργία και το Πανεπιστήμιο να διακόψει τη λειτουργία του. Τελικά το 1231 αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία του και αρχίζει η εποχή της ελευθερίας στη διδασκαλία και την έρευνα.Ο ρόλος των μοναχών,ως δασκάλων και φυλάκων της γνώσης διήρκησε εκατοντάδες χρόνια και είναι εξαιρετικά σημαντικός, καθώς οδήγησε σταδιακά και αναπόφευκτα στην Αναγέννηση.!Φ.Χ.

Η ΑΡΧΑΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΚΕΛΣΟΥ.

Αν και επρόκειτο για ένα απαράμιλλης ομορφιάς αρχιτεκτονικό έργο,στόχος της δημιουργίας της ήταν η προστασία της γνώσης,μέσω της διασωσης των βιβλίων.Στις αίθουσες συλλογής και διάθεσης του υλικού υπήρχαν διπλοί τοίχοι και ρολαρισμένα χειρόγραφα και αποθηκευμένα σε τετράγωνες θέσεις κατά μήκος των εσωτερικών τοίχων.Τα περιέχόμενα της βιβλιοθήκης και συγκεκριμένα οι κύλινδροι των παπύρων φυλασσονταν σε κοιλώματα που έμοιαζαν με ντουλάπες,μπορούσαν ωστόσο να γίνουν εύκολα προσπελάσιμες.Η κοιλότητα που υπήρχε μεταξύ των εσωτερικών και εξωτερικών  τειχίων,συνέβαλλε  στην προστασία των παπύρων και από τη μούχλα και τα παράσιτα. 

Στην  Έφεσο,φυλάσσονταν κάπου 12000 και 15000 τόμοι έργων.Η βιβλιοθήκη αυτή ιδρύθηκε ως ηρώο πάνω από τον τάφο του Ρωμαίου γερουσιαστή  Ιούλιου Κέλσου,του γενικού διοικητή της επαρχίας της Ασίας  ,που υπήρξε δεινός λάτρης των βιβλίων,το πρώτο τέταρτο του δεύτερου αιώνα π.Χ..Ο γιος του Κέλσου,Ιούλιος Ακύλας,ξεκίνησε την κατασκευή της βιβλιοθήκης στα 110 π.Χ. και ολοκληρώθηκε από τους διαδόχους του στα 135.Η βιβλιοθήκη αυτή υπήρξε ονομαστή,όχι μόνο για τον πλούτο του περιεχομένου της,αλλά και για την ομορφιά,το μέγεθος και το αρχιτεκτονικό της σχέδιο.Η φωτιά όμως στάθηκε για μια ακόμη φορά η αφορμή για μια ακόμη τραγική απωλεια στον τομέα της γνώσης.Το εσωτερικό της βιβλιοθήκης καταστράφηκε από φωτιά που ξέσπασε κατά τη διάρκεια μιας επίθεσης των Γότθων,στα 262μ.Χ. ενώ η προσοψή της κατέπεσε μετά από ένα δυνατό σεισμό, κατά τον 10 αιώνα.Είναι προφανές ότι όσα ίσχυσαν για τη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας ίσχυσαν και για τις υπόλοιπες βιβλιοθήκες της αρχαιότητας.Το σημείο όμως στο οποίο πρέπει να σταθούμε είναι ότι τα περιεχόμενα των μεγάλων βιβλιοθηκών της αρχαιότητας δεν έχουν διασωθεί.Πολλοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι σήμερα το τεχνολογικό μας επίπεδο δεν είναι παρά ανάλογο ενός αντίστοιχα ανεπτυγμένου πολιτισμού που υπηρχε άλλοτε και πως η κατακτημένη γνώση του σήμερα δεν είναι παρά η επαναφορά της κατακτημένης γνώσης ανθρώπων που έζησαν μερικές χιλιάδες χρόνια πριν.Πολλά από τα βιβλία των μεγάλων αυτών βιβλιοθηκών,περιέχοντα σημαντικότατες γνώσεις,γνώσεις--κλειδιά,χάθηκαν για πάντα εξαιτίας της μιας ή της άλλης καταστροφής.Η επιθυμία της διατήρησης της γνώσης ωστόσο είναι αέναη. Οπως έγραψε ο Πλίνιος:"Turpissima causa<scientie> quodetiamqui  sciunt demonstrare nolunt, tamquam ipsis periturum sit quod tradiderint aliis" που σημαίνει ότι "η αιτία της φτωχής διασποράς της γνώσης που εμπεριέχει τη μεγαλύτερη αισχύνη,είναι όταν αυτοί που την κατέχουν δεν την παρουσιάζουν ανοικτά,νομίζοντας ότι θα χάσουν με το να μοιράζονται με άλλους ανθρώπους"!!

 και 

ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ --συνέχεια του προηγούμενου.

Ένας από τους πλέον επιφανείς ακαδημαΪκούς που τιμούσαν με την παρουσία τους<<Το Πολιτιστικό Κέντρο Γνώσης>> της Αλεξάνδρειας ήταν ο σπουδαίος μαθηματικός Ευκλείδης(300 π.Χ.) κατά τη διαρκεια της  βασιλείας του Πτολεμαίου του Β.Ο  Ευκλείδης έγραψε 13 βιβλία μαθηματικών ,ως επί το πλείστον Γεωμετρίας.Ο Αρχιμήδης, ο Ήρων, ο Ερατοσθένης(275---195 π.Χ.),ο Αρίσταρχος ο Σάμιος, όλοι όσοι αποτέλεσαν τους φωστήρες της γνώσης στους τομείς των μαθηματικών, της μηχανικής και της Αστρονομίας,έφτασαν στην Αλεξάνδρεια για να μελετήσουν,να ανταλλάξουν απόψεις,να ανακαλύψουν τα σβησμένα σήμερα μυστικά της γνώσης.

Σχεδόν προφητικά μετον τρόπο με τον οποίον λειτουργούν οι βιβλιοθήκες του σήμερα,η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας διέθετε έναν κατάλογο του συνόλου των έργων που απαντούσαν σε αυτήν.Ήδη κατά τον 3ο π.Χ. αιώνα η βιβλιοθήκη διέθετε σχεδόν 700.000 καταγεγραμμένα χειρόγραφα,ενώ διατηρούσε το δικαίωμα να παράγει ένα αντίγραφο κάθε βιβλίου που διερχόταν των συνόρων της Χώρας.

Ο αρχιβιβλιοθηκάριος είχε πάντοτε στη διάθεσή του έναν πολύ γενναίο προυπολογισμό βασει του οποίου μπορούσε να αγοράζει σε πρωτότυπα ή σε αντιγραφές όλα τα βιβλία.Η βιβλιοθήκη ενθάρρυνε επίσης τις μεταφράσεις.Η πρώτημετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης από τα Εβραϊκά στα Ελληνικά πιστεύεται ότι έγινε εκεί,κατά τη διάρκεια του του τρίτου και δεύτερου αιώνα π.Χ.

Η βιβλιοθήκη έγινε "τοσπίτι των επιστημονικών θεωριών και της γραμματείας της εποχής".Ηταν ο τόπος όπου οι άνθρωποι για πρώτη φορά συνέλεξαν ,συστηματικά και τόσο σοβαρά τη γνώση της ανθρωπότητας.Πολλές είναι μάλιστα και οι ιστορίες αλλά και οι φήμες που έχουν ανακύψει σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο συγκεντρώθηκε ο βιβλιογραφικός πλούτος της Μεγάλης αυτής βιβλιοθήκης. Από κάθε καράβι που έμπαινε στο λιμάνι της πόλης έπαιρναν όλα τα βιβλία τα οποία βρίσκονταν σ'αυτό,για καθένα από τα οποία οι πρότεροι κάτοχοι έπαιρναν ένα αντίγραφο.Πιστεύεται μάλιστα πως κάπως έτσι αποκτήθηκαν από τη βιβλιοθήκη τα γνήσια αντίγραφα των έργων των τριών μεγάλων Τραγωδών της αρχαιότητας. Ο Πτολεμαίος ο Γ ακολούθησε μία ακόμη πιο ρηξικέλευθη μέθοδο: έστειλε επιστολές"προς τους αλληλέγγυους του κόσμου",ζητώντας να δανειστεί τα βιβλία τους.

Ο αριθμός των βιβλίων που κατείχε η συγκεκριμένη βιβλιοθήκη δεν έχει ---ακόμη και σήμερα--με ακρίβεια προσδιοριστεί.Ο Δημήτριος οΦαληρεύς αναφέρει ότι ο αριθμός των κυλίνδρων του παπύρου ήταν 200.000,εκφράζοντας την ελπίδα ότι σύντομα θα γίνονταν 500.000. Στην εποχή του Καλλίμαχου είχαν αναφερθεί 490.000 ρολά,ενώ αργότερα ο Αμμιανόςο Μαρκελίνος αναφέρθηκε σε 700.000 ρολά. Ο Ορόσιος από την άλλη πλευρά μιλά για 400.000 παπύρους, ενώ αναφερόμενος στην καύση της βιβλιοθήκης ο Σενέκας έκανε λόγο για 40.000 ρολά.Αλλά στην τελευταία αυτή περίπτωση, σύγχρονοι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για λάθος...Σ αυτό το σημείο δεν μπορεί κανείς παρά να συμφωνήσει με τα λΤ έργα τα οποίαεγόμενα του Φάρινγκτον,που υποστήριξε ότι"η εγκυκλοπαίδεια των επιστημών που αναπτύχθηκε τότε ήταν, παρά τους περιορισμούς, πέρα από οτιδήποτε άλλο είχε ως τότε υπάρξει. Και έμεινε χωρίς προηγούμενο ως τις μέρες μας(1969)".Τα έργα τα οποία περιείχε δεν ηταν γραμμμένα μόνο στα Ελληνικά ούτε μονο Ελληνικής προέλευσης.Ανάμεσα σε αυτά και η μετάφραση της Παλαιάς Διαθήκης από εβδομήντα διαφορετικούς ανθρώπους,η απόλυτη ταύτιση των μεταφράσεων των οποίων ,έκανε πολλούς να μιλήσουν για θεάρεστο έργο.Στη βιβλιοθήκη απαντούσαν επίσης  Βαβυλωνιακά και περσικά κείμενα αλλά και Βουδιστικές γραφές και ίσως το σύνολο της κατακτημένης ως τότε γνώσης. Η συλλογή του Ιπποκράτη που αποτελείτο από περίπου 70 βιβλία έφτασε και αυτή στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας όπου αντιγράφηκε,διορθώθηκε και φυλάχτηκε. Σε εκείνη τη βιβλιοθήκη κρατείτο επίσης τομοναδικό αντίγραφο των αρχαίων νόμων της Ρώμης,που συντάχτηκαν 700 χρόνια π.Χ.

Η Αλεξάνδρεια είχε γίνει κέντρο αναφοράς.Σε αυτήν ανέφεραν όλες τις νέες για την εποχή κατακτήσεις, στους τομείς της Ιατρικής,της Γεωπονίας,της Αστρολογίας και των άλλων επιστημών.Ένας ακόμα λόγος για τον οποίον οι επιστήμονες έφταναν εκεί,ήταν για να ενημερωθούν για όλες τις νέες εξελίξεις στο επιστημονικό τους πεδίο,ή για να αναφέρουν τις προσωπικές τους κατακτήσεις πάνω σαυτό. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές ,στην Αλεξάνδρεια ο Ήρων  έγραψε κάποια από τα βιβλία μηχανικής του, μεταξύ των οποίων το πρώτο βιβλίο για τα ρομπότ,τα''αυτόματα" και εκεί ανακάλυψε τη διόπτρα.Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι όλε οι υδραυλικές τεχνολογίες της αρχαιότητας γεννήθηκαν στην Αλεξάνδρεια.

Στους χώρους της βιβλιοθήκης,όπως τονίζει χαρακτηριστικά ο ιστορικός Ελ-Αμπάντι"συνδυάστηκαν για πρώτη φορά οι εμπειρίες της Κλασικής Ελλάδας και της Αρχαίας Μέσης Ανατολής!!Ν.Κ.

, να ανακαλύψουν τα σβη 

ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ__ΡΩΜΗ--ΑΘΗΝΑ--ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ

 (Πτολεμαίος και Ευμένης.Είναι οι άνθρωποι που άλλαξαν τον ρου της Ιστορίας.Οι άνθρωποι που θεμελίωσαν  τις πρώτες δημόσιες βιβλιοθήκες.Ορισμένοι συγγραφείς αποδίδουν μνεία γιαυτό το σημαντικότατο έργο στον Αιγύπτιο  βασιλιά Οσιμανδουας,και οι άλλοι στον Πεισίστρατο.Το σίγουρο είναι  ότι η ιδέα της συγκέντρωσης της γνώσης όλου του κόσμου σε ένα χώρο υπήρξε όραμα πολλών ανθρώπων,που τελικά λίγοι τόλμησαν και έκαναν πραγματικότητα.).

Άρρηκτα δεμένες με την επιστημονική μελέτη και έρευνα οι βιβλιοθήκες της αρχαιότητας,με βασικότερη όλων εκείνων της Αλεξάνδρειας,αποτελούν σημείο αναφοράς.Συνολικά στην επιστημονική και πολιτιστική ιστορία της ανθρωπότητας

τρεις ήταν οι πόλεις οι οποίες απετέλεσαν τα σημεία συνάντησης ακαδημαΪκών,επιστημόνων και καλλιτεχνών:Η Αθήνα,η Ρώμη και η Αλεξάνδρεια.

Επιστήμονες ,φιλόσοφοι και καλλιτέχνες από κάθε γωνιά του κόσμου προσκαλούνταν ή έφταναν οικειοθελώς για να μελετήσουν και να εμπλουτίσουν τις βιβλιοθήκες με την παρουσία και τη συνεισφοράτους,αλλά και να μελετήσουν  σημαντικά χειρόγραφα.Οι βιβλιοθήκες μετατράπηκαν σε κέντρα της Ελληνιστικής μάθησης και ακαδημαϊκοί έφταναν από κάθε γωνιά της Αυτοκρατορίας  προκειμένου να ανταλλάξουν ιδέες,γνώσεις και απόψεις με σύγχρονούς τους ακαδημαϊκούς και επιστήμονες.Στο σταυροδρόμι τριών Ηπείρων,η Αλεξάνδρεια αποτελούσε το σημείο συνάντησης διακεκριμένων και ονομαστών εκπροσώπων του Αιγυπτιακού,Ελληνικού,Περσικού κια άλλων πολιτισμών. Σεένα τέτοιο κλίμα θεμελιώθηκε και αναπτύχθηκε η πρώτη οικουμενική βιβλιοθήκη στην Ιστορία.Η οποία πολύ σύντομα απέκτησε το χαρακτήρα ενός ερευνητικού κέντρου. Πολλοί θεώρησαν αυτή της τη διάσταση αντίστοιχη με εκέινη του Λυκείου του Αριστοτέλη στην Αθήνα.Που σκοπό του είχε  να συντηρήσει τη συλλεχθείσα από ολη την ανθρωπότητα  γνώση. Ως τα μέσα του πρώτου π.Χ αιώνα,η βιβλιοθήκη είχε κατορθώσει να συγκετρώσει περί το μισό εκατομμύριο χειρόγραφα. Έτσι πριν από2000χρόνια η πόλη που τελούσε υπό την επιρροή της φαραωνικής κουλτούρας και ελληνική διοίκηση,η Αλεξάνδρεια, κατέστη ένα παγκόσμιο πνευματικό και εμπορικό κέντρο, σε ένα πραγματικό χωνευτήρι των μυστηρίων της Ανατολής και της ειστημονικής γνώσης της Δύσης. Η Βιβλιοθήκη που χτίστηκε εκεί τον 4ο π.Χ. αιώνα πέρασε στην ιστορία ως το πρώτο τω κόσμω Πανεπιστημιακό Ίδρυμα. Η αρχαία βιβλιοθήκη της ΑΛΕΞΆΝΡΕΙΑς περικλείει μια τεράστια πνευματική και διανοητική περιπέτεια  για την προώθηση της γνώσης και κατέστη ένα σπουδαίο λίκνο για τη μάθηση και την επιστήμη ,η παγκόσμια επιστημονική και διανοητική Μέκκα. Παρά το γεγονός  ότι η αρχαία Αίγυπτος είχε ονομαστές βιβλιοθήκες πάπυρων ήδη από το 3200π.Χ. και η Αθήνα έιχε μια σπουδαία βιβλιοθήκη κατά τη διάρκεια του 4ου αιώνα π.Χ.,η Αλεξανδριανή βιβλιοθήκη ήταν η μεγάλύτερη της αρχαιότητας.

ΑΡΧΑΙΕΣ ΡΩΜΑϊΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ.

Η πρώτη δημόσιας χρησης βιβλιοθήκη της Ρώμης ιδρύθηκε από τον Ασίνιο τον Πόλλιο και βρισκόταν στο Atrium Libertatis.Ο Ιούλιος Καίσαρας,ο οποίος έμελλε να είναι εκείνος ο οποίος έδωσε το σοβαρότερο πλήγμα στη γνώση, στηνπαγκόσμια ιστορία της,έίχε σχεδιάσει την ανάπτυξη  μιας  Ελληνο-λατινικής βιβλιοθήκης  και είχε δώσει εντολή στο Βάρρο να μελετήσει την ιδρυσή της.Όμως τον πρόλαβε ο θάνατος.

Η Δημιουργία της βιβλιοθήκης του Πόλλιου ακολουθήθηκε από εκείνη του Αυγούστου,στο ναό του Απόλλωνα στο λόφο του Παλατίνου,ενώ σημαντική ήταν και η Οκταβιανή βιβλιοθήκη η οποία πήρε το όνομά τηςαπό την αδελφήτου Αυγούστου.Υπήρχαν επίσης βιβλιοθήκες στο Καπιτώλιο,στο ναό της Ειρήνης,η ιδρυθείσα από τον   Βεσπασιανό μέσα στο παλάτι του Τιβερίου,δίπλα στη πολύ διάσημη ουλπιανή βιβλιοθήκη.Πολύ συχνό φαινόμενο αποτελούσαν και στην αρχαία Ρώμη οι προσωπικές βιβλιοθήκες επιφανών πολιτών.Οι πρώτες βιβλιοθήκες της Ρώμης ήταν ιδιωτικές.Ο ζήλος του Κικέρωνα,του Αττικού,,του Βάρρου και άλλων ήταν ακόρεστος και κάποιες φορές υπερβολικός. Η βιβλιοθήκη του Λούκουλλου υπήρξε εκτεταμένη,και η ιδιαιτερότητά της έγκειτο στο γεγονός ότι ο δημιουργός της είχε επιτρέψει τη δημόσια πρόσβαση στα περιεχόμενά της!! 

Η  

ΑΡΧΑΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ---ΑΡΧΑΙΕΣ ΡΩΜΑϊΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ.

 Οι βασικότερες αρχαιοελληνικές βιβλιοθήκες που έχει καταγράψει η Ιστορία,πέραν από εκείνη της Αλεξάνδρειας αλλά και πολλών άλλων που είχαν Ελληνική μητρότητα,ήταν αυτή που Ίδρυσε ο Πεισίστρατος και η οποία αναφέρεται από κάποιες πηγές ως η πρώτη δημόσια βιβλιοθήκη  και αυτή που ίδρυσε ο Πολυκράτης,ο τύραννος της Σάμου.Στην αρχαία Ελλάδα υπήρχαν ωστόσο και συλλέκτες βιβλίων που έχουν μείνει στην Ιστορία για τον πλούτο των συλλογών τους.Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν ο Νικοκράτης από την Κύπρο,ο Ευκλείδης ο Άρχων, ο Ευριπίδης,ο Ευρύδημος και ο Αριστοτέλης!

ΤΟ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΟΥ ΔΡΑΚΟΝΤΑ.

΄Εχουν γραφεί πολλά περιστατικά τα οποία συνοδεύονται και ανάλογες θεωρίες για το Τρίγωνο των Βερμούδων.Η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται ανάμεσα στα Στενά της Φλόριντα και τις Κάτω Αντίλλες.

Ένα λιγότερο γνωστό ''Τρίγωνο" που έχει επαφή μετην Twilight Zone,βρίσκεται στην άλλη άκρη του κόσμου και ονομάζεται ''Τρίγωνο του Δράκοντα''. Εκτείνεται μεταξύ της Δυτικής Ιαπωνίας, βόρεια του Τόκιο,περνάει από τα νησιά Μπονίν και φθάνει μέχρι το Γκουάμ δυτικά της ΤαΪβάν.Το Τρίγωνο του Δράκοντα συνοδεύουν ιστορίες για χαμένα πλοία, αεροσκάφη, καθώς και ανφάνιση πλοίων--φαντασμάτων!

Οι δύοπεριοχές παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά.Τίς πλήττουν σειχνοί σεισμοί και ακραία καιρικά φαινόμενα,ανεξήγητες εξαφανίσεις πλοίων και αεροσκαφών κι επανεμφανίσειςκ.λ.π..Στους παλιούς μύθους των Ιαπώνων αναφέρονται πολλά αναξήγητα φαινόμενα ,για τα οποία υπεύθυνοι θεωρούνται Δράκοντες.

Μεχρι το τέλος τηςδεκαετίας του 60,τα δυτικά Μ.Μ.Ε  δεν έίχαν ασχοληθεί καθόλου με το Τρίγωνο του Δράκοντα, παρά το γεγονός ότι συχνά στον ιαπωνικό τύπο αναφέρονταν ανεξήγητα και παράδοξα φαινόμενα.Το Ιαπωνικό Τρίγωνο του Δράκοντα ανήκει στην κατηγορία  των ανεξήγητων φαινομένων και αποτελεί πρόκληση για τους ερευνητές του παράδοξου.

,αεροσκάφη

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΟΥ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ.

1)Οι γιορτές των καρναβαλικών δρώμενων ήρθαν στη Ζάκυνθο επί Ενετοκρατίας.Αρχικά το ''προσωπιδοφορείν" επιτρεπόταν σε όλη τη διάρκεια του έτους,αλλά εξαιτίας κάποιων σκανδάλων απαγορεύτηκε αυστηρά και περιορίστηκε από την επομένη των Θεοφανείων μέχρι την Κυριακή της Τυρινής.Η Ιόνιος Πολιτεία εξαιτίας των οργίων που γίνονταν κατά τη διάρκεια των ΑΠΟΚΡΕΩ,τις περιόρισε στις δύο τελευταίες Εβδομάδες. Μετά την Ένωση(1864) προστέθηκε μια ακόμα εβδομάδα του ΑΣΩΤΟΥ.  Έτσι το καρνα βάλι μέχρι σήμερα διαρκεί 15 ημέρες που ορίζονται ανάμεσα στις Κυριακές του Ασώτου(γουρουνοκυριακή)  Απόκρεω και Τυρινής.

2)Όλοι και όλες περίμεναν κάθε χρόνο τα καρναβάλια αυτά με ανυπομονησία και κάνανε τη σχετική προετοιμασία γιατί ήταν η σπουδαιότερή τους διασκέδαση τους.

3)Καθημερινά τα κουρεία και τα κομμωτήρια έίχαν μεγάλη κίνηση και πελατεία.

Ονομαστά Κουρεία:Γιαννη Πατρίκιου(πλατεία Αγίου Μάρκου), η Βιβή του Τριαντάφυλλου-Σπύρος Ντόζης--Θανάσης Πολυκαλάς--Ανδρέας Σόλος --Σπύρος Μισοπούλης--Πιέρος Πανταζής( κοντά στα μακελειά) -του Μαράκη (στα Τσαρουχαρεϊκα) --του Πομπέου(στον Άγιο Παύλο) -- Νιόνιος Μπαχάς(στ'αηγιαννιού το καντούνι) Πόπος Ζαμπάζας (στη πλατεία Ρούγα) --Πηγή Γράβαρη και άλλα.

Ανάλογη και η κίνηση στα Εμποροραφεία ,μοδιστράδικα,κ.λπ.

4)Η διαστρωματωμένη κοινωνία εκείνης της εποχής στις καραναβαλικές εκδηλώσεις λειτουργούσε ως εξής:Υπήρχαν δύο μεγάλα καζίνα(αίθουσες μεγάλες και πολυτελείς διακοσμημένες,τις αποκαλούσαν και λέσχες(Το πάνω καζίνο--το Ρωμιάνικο που ιδρύθηκε το 1839 με το όνομα ''Λεσχη ο Ζάκυνθος" και το κάτω Καζίνο,το Λουμπαρδιανό που ιδρύθηκε το 1842 με το όνομα"συλλογος Λομβάρδος".

5)Όσοι πήγαιναν να δισκεδάσουν στα καζίνα, θα έπρεπε να είναι συνδρομητές και άψογα ντυμέμοι,με σκούρο  κουστούμι ή σμόκιν,παπιγιόν και λούστρινα παπούτσια. 

Το πρόγραμμα της ορχήστρας ήταν απάντα αναρτημένο,θυμάται ο Κοριατόπουλος: Βαλς,μποστόν,πόλκα ,μαζούρκα,λανσιέρηδες, κανδρίλιες κλ.π.

 Συνήθως Σύλλογοι,Συντεχνίες,Δημόσιοι Υπάλληλοι στα μεγάλα αυτά Καζίνα τελούσαν τους χορούς τους. Η  δράση των λεσχών αυτών άρχισε  από τους Δημοκρατικούς Γάλλους και με το πέρασμα των χρόνων μετεβλήθηκαν τα καζίνα σε κέντρα φιλολογικά ,πολιτικά και χαρτοπαικτικά.

6)Οι μη εγγεγραμμένοι στις Λέσχες (καζίνα) άνθρωποι του λαού διασκέδαζαν στις λεγόμενες "Καβαλκίνες" δηλαδή σε μεγάλες αίθουσες  τροποποιημένες κατάλληλα και στολισμένες αποκριατικα  με υπέροχες ορχήστρες,μπουφέδες  και ποτά αλλά και τραπέζια με μεζέδες. Τέτοιες καβαλκίνες ο Ντίνος ΘΕΟΔΌΣΗς θυμάται τημεγάλη αίθουσα του Μαρτινέγκειου Ιδρύματος στην Πλατεί Ρούγα,μια άλλη στην οδό ΦΩΣΚΌΛΟΥ  και μια Τρίτη δίπλα στην Εκκλησία των Αγίων Πάντων. Επίσης στον Άμμο, στον Άγιο Λάζαρο ,Αγία Τριάδα.  Στις καβαλκίνες καιστα καζίνα οι ορχήστρες  ήταν  Ζακυνθινές στις οποίες έπαιζαν  σπουδαίοι οργανοπαίκτες όπως:  Πιέρος Πανταζής--Ανδρέας Σόλος--Μιχάλης Κουτσουβέλης,--Σπύρος Τρούσσας--Γιάννης Βίτσος--Ανδρέας Μπιτσιμπάς --ο Παγής με τη θυγατέρα του βιολί,--Γιάγκος Μπαμπαλής--τη Γκουστότση στο πιάνο και τον πατέρα της με τη  μάντολα κ.λ.π.

7)Μετά το σεισμό του 1953 άρχισαν οι αποκριάτικοι χοροί πρώτα μέσα σε τολ στους οικισμούς ΞΙφίτα και Παναγούλας στη συνέχεια σε διάφορες διασκευασμένες αίθουσες όπως του Γελαδά-- στο ΑΚΡΟΠΟΛ και στο ισόγειο του ξενοδοχείου Φοίνιξ,του Μπονίκου.

Όταν κατασκευάστηκε και τελειοποιήθηκε το Πνευματικό Κέντρο  άρχισαν να γίνονται στην ευρύχωρη αιθούσάτου κάθε χρόνο καρναβαλικές εκδηλώσεις και χοροεσπερίδες.

8) Ένα από τα καρναβαλίσια έθιμα  ήταν "οι Ομιλίες" πρόκειται για υπαίθριες λαΪκές παραστάσεις που δίνανε οι ποπολάροιστις πλατείες ή και στα σταυροδρόμια του χωριού και της Χώρας. Στήνανε λοιπόν ένα πάρκο και ανεβάζανε έργα  λαϊκης κυρίως τέχνης. την εκτέλεση ανελάμβαναν μόνο άνδρες με μάσκες . Στην αρχή  έπαιζαν  έργα Κρητικά  "θυσία του ΑΒΡΆΑΜ" και άλλα. Όμως και αρκετοί Ζακυνθινοί λαΪκοι καλλιτέχνες έγραφαν αρκετές  Ομιλίες ,ενδεικτικά αναφέρω   κάμποσες:" Γαιδουροκαβάλα" , "ο Χάσης ". ''Χρυσομαλλούσα" "Μυρτίλος και Δάφνη" "Γάμος του Κοντογιαννάκη" Ο " κρίνος και η Ανθία" '' μπαμπακούλας" "πορδόχορτος ''Σπετσιέρηδες" και άλλες πολλές.

9)Σήμερα οι καρναβαλικές εκδηλώσεις κλείνουν με τη μεγάλη παρέλαση  του καρναβάλου και την κηδεία του συνήθως το Σαββατο της Τυρινής γίνεται  με μεγαλοπρέπεια  'Ο  ΒΕΝΕΤΣΑΝΙΚΟς ΓΑΜΟς.

Οι  Απόκριες  έπαυαν την Κυριακή  της Τυρινής.Στις 6μ.μ. σήμαινε η μεγάλη καμπάνα του καμπαναριού των Αγίων Πάντων,ενώ συγχρόνως στα σιδερένια  κάγκελα  του μπαλκονιού κρεμούσαν ένα παράξενο στεφάνι φτιαγμένο από λίγα μάτσα μαρούλι,σκόρδο,κρεμμύδια και ρουμάνες δηλωτικά της έναρξης της νηστείας της Μεγάλης Σαρακοστής! Τα μεσάνυχτα ακριβώς της τυρινής τέλειωνε η περίοδος των καρναβαλιών και τα μεγαλύτερα καμπαναριά της πόλης  χτυπούσαν πένθιμα: Ο Διονύσης Ρώμας θυμαται:Το ''κλουβάτο σήμασμα'' το ''Αμυγδαλάτο'',Το''χήρεμα" Το 'κομμάτι'' Το ΄΄τεμποσπαλιάτο" Το ''κουτσό" κ.α.!

 

ΤΟ ΣΕΙΣΜΟΣΚΟΠΙΟ ΤΟΥ ΤΣΑΝΓΚ

Πρώτη χρήση:Κίνα.

Πότε:2ος αιώνας μ.Χ..

Το σεισμόμετρο (ή σεισμογράφος) είναι ένα επιστημονικό όργανο μέτρησης σεισμών σε μεγάλες αποστάσεις καθώς και ηφαιστιακής δραστηριότητας, μέσω των ελάχιστων δονήσεων του εδάφους που προκαλούν.Είναι αξιοσημείωτο ότι το πρώτο σεισμόμετρο εφευρέθηκε σχεδόν 2000 χρόνια πριν στην Κίνα.Είναι γνωστό ως το σεισμοσκόπιο του Τσανγκ  Χενγκ. Ο εφευρέτης του,Τσανγκ  Χενγκ,θεωρούσε ότι η κύρια αιτία των σεισμών ήταν η χαοτική κίνηση του αέρα, προβάλλοντας τη θεωρία ότι:

....υπό τον όρο ότι(οαέρας) δεν αναδεύεται αλλά ελλοχεύει σε έναν κενό χώρο,αναπαύεται αθώα,χωρίς να προκαλεί πρόβλημα στα αντικείμενα ολόγυρά του.Όμως ,οποιαδήποτε εξωγενής αιτία πέσει πάνω του,τον διεγείρει ή τον συμπιέζει οδηγώντας τον σε μια στενωπό...και όταν η ευκαιρία διαφυγής αποκόβεται,τότε ,"με βαθύ μουρμουρητό του Βουνού βρυχάται γύρω από τους φραγμούς του",τους οποίους έπειτα από μεγάλο σφυροκόπημα ξεκολλάει και εκτοξεύειψηλά,με όλο και μεγαλύτερη αγριότητα οσο δυνατότερα είναι τα εμπόδια είναι τα εμπόδια που συναντά...

Στη συσκευή του Τσανγκ,οι σεισμικές δονήσεις της γής προκαλούσαν την πτώση μιας μπρούτζινης μπάλας μέσα από έναν από τους συνολικά οκτώ  σωλήνες(που είχαν το σχήμα δρακοκεφαλών).Από τον σωλήνα η μπάλα έπεφτε στο ανοικτό στόμα ενός μεταλλικού φρύνου,η θέση του οποίου υποδείκνυε την κατευθυνση του σεισμικού κύματος.Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πως λειτουργούσε η συσκευή. Με βεβαιότητα μπορούμε να πούμε ότι οι οκτώ κινητοί βραχίονες ανασήκωναν έναν μεντεσέ μέσω μιας μανιβέλας και ενός μοχλού τα οποία απελευθέρωναν την μπάλα.Από ό,τι φαίνεται,η συσκευή εμπεριείχε επίσης ένα εκκρεμές που κρεμόταν από μια μπάρα.Αυτό υποδηλώνει ότι η κινητήριος δύναμη ήταν η αδράνεια--μια ελάχιστη κίνηση στο εκκρεμές πιθανόν να πυροδοτούσε την κίνηση που μετατρεπόταν σε μικρή ισχύ πάνω στο σωστό μοχλό.

Μολαταύτα,δεν υπάρχουν ξεκάθαρα ιστορικά αρχεία ή εναπομείναντα δείγματα,οπότε οι σύγχρονες απόπειρες ανακατασκευής του εμπεριέχουν έναν υπολογίσιμο βαθμό εικασιών και ερμηνειών  των ελάχιστων αναφορών που έχουν βρεθεί σε κείμενα της εποχής σχετικά με τη συσκευή.Παρ'όλα αυτά,φαίνεται ξεκάθαρα ότι το σεισμοσκόπιο του Τσανγκ όντως χρησιμοποιούσε παρόμοια τεχνολογία με αυτή των πρώτων σύγχρονων σεισμογράφων.Μετά τον θάνατο του Τσανγκ,δεν ήταν παρά το 1783 όταν ένας Ιταλός επιστήμονας ονόματι Σκιανταρέλι ανέπτυξε έναν απλό σεισμογράφο,για χρήση στις μετρήσεις ενός μεγάλου σεισμού στην Καλαβρία!!

ΤΣΑΝΓΚ ΧΕΝΓΚ, ο Κινέζος ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ.

Αξίζει να αφιερώσουμε λίγο χρόνο για να εξυμνήσουμε τη ζωή του Τσανγκ  Χενγκ(78--139 μ.Χ.),οι γνώσεις του οποίου σε μια τεράστια γκάμα αντικειμένων-- συμπεριλαμβανομένων των μαθηματικών ,της φυσικής,της μηχανικής,της χαρτογραφίας,της τέχνης και της ποίησης--οδήγησαν στην περιγραφή  του ως "ο Λεονάρντο ντα Βίντσι της αρχαίας Κίνας'' Ξεκίνησε ως κατώτερος δημόσιος υπάλληλος,αλλά ανήλθε για να γίνει Αρχι-Αστρονόμος και Ανακτορικός ακόλουθος στην αυτοκρακορική αυλή. Εκτός από το σεισμοσκόπιό του ,εφηύρε έναν υδροκίνητο αστρολάβο(ένα τριδιάστατο μοντέλο του ηλιακού συστήματος),προχώρησε σε βελτιωμένες εκτιμήσεις για τον αριθμό π  και καταλογογράφησε πάνω από 2500 αστρα. Επίσης, έδωσε μια προηγμένη περιγραφή της Σελήνης, της κατασκότεινής της πλευράς,και διατύπωσε τον τρόπο με τον οποίο οι σεληνιακές και ηλιακές εκλείψεις απέδιξαν ότι η σελήνη δεν μπορεί παρά να είναι  ένα σφαιρικό αντικείμενο.Και αν όλα αυτά δεν είναι αρκετά για ένα μόνο άτομο,υπήρξε επίσης φημισμένος ποιητής,το έργο του οποίου συνέχισε να μελετάται για πολλά χρόνια μετά το θανατό του! 

ΠΑΡΑΣΙΤΟΚΤΟΝΑ.

Από τις απαρχές της γεωργίας, περίπου 10.000 χρόνια πριν,η ανθρωπότητα βρέθηκε αντιμέτωπη με το πρόβλημα του ελέγχου των παρασίτων ,που επιτίθονταν στις σοδειές.Τα πρώτα αρχεία που διαθέτουμε για τη χρήση παρασιτοκτόνων προέρχονται από τους αρχαίους Σουμέριους,οι οποίοι χρησιμοποιούσαν θειάφι για την αντιμετώπιση των προσβολώναπό έντομα.Οι Κινέζοι χρησιμοποιούσαν συνδυασμούς ενώσεων υδραργύρου και αρσενικού για την προστασία από τις ψείρες του σώματος.Για την εποχή των πρώτων Ρωμαίων και των Ελλήνων,διαθέτουμε ένα  αυξανόμενο εύρος μαρτυριών χρήσης διαφορετικών μεθόδων. Ορισμένες απ'αυτές ήταν μαγικές διεργασίες ή αποτελούσαν λαΪκούς μύθους.Όμως υπήρχαν και κάποιες μέθοδοι τις οποίες θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε και σήμερα.Ο καπνός από τη καύση άχυρου ή ζωικής ύλης χρησιμοποιούνταν για τον έλεγχο της μούχλας ,της ερυσίβης,και των εντόμων.

Κολλώδεις ουσίες όπως η πίσσα χρησιμοποιούνταν για να παγιδέψουν τα έντομα πουκινούνταν επάνω στους μίσχους και στους κορμούς των δέντρων.Το αλάτι ήταν όπλο κατά των ζιζανίων,ενώ φυτικά υλικά όπως το πύρεθρο κονιορτοποιούνταν και χρησιμοποιούνταν για την προστασία των αποθεμάτων των σιτηρών.Υπάρχει ακόμα πλήθος άλλων καταγραφών προστατευτικών περιβλημάτων σπόρων, ζιζανιοκτόνων και τρωκτικοκτόνων,φτιαγμένων από χημικά και ορυκτά,τα οποία μπορούσαν να παρασκευασθούν από ντόπια χώματα, αλλά και από την ήμερη και την άγρια βλάστηση,πολλά εκ των οποίων φαίνεται να χρησιμοποιούνταν για αιώνες πριν από την κλασική περίοδο.

Ο ΑΣΤΡΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ.

Πρώτη εφεύρεση:Ευρώπη

Πότε:32500 χρόνια πριν.

Εκτός από την προσπάθεια να κατανοήσουν τις κινήσεις του ήλιου και της Σελήνης,οι πρώτοι άνθρωποι γοητεύονταν και από τα αστέρια,τα οποία συχνά ταύτιζαν με θεότητες.Ο παλαιότερος γνωστός χάρτης αστρικός είναι σκαλισμένος σε ένα χαυλιόδοντα μαμούθ που βρέθηκε στη Γερμανία, με ένα εγχάρακτο σχέδιο που μοιάζει πολύ στον αστερισμό του Ωρίωνα(αν και αυτό είναι υπό αμφσβήτηση).

Μια τοιχογραφία στα σπήλαια Λασκώ στη Γαλλία(που θα μπορούσε να χρονολογείται οποτεδήποτε μεταξύ 33000 και 10000 ετών πριν) έχει μια ξεκάθαρη αναπαράσταση του συμπλέγματος των Πλειάδων.Στα ίδια σπήλαια υπάρχει η απεικόνιση ενός Βίσωνα,ενός ανθρώπου με κεφάλι πουλιού και το κεφάλι ενός πραγματικού πουλιού.Έχει προταθεί ότι πρόκειται επίσης για αστρονομική ζωγραφιά:οι τρείς απεικονίσεις αντιπροσωπεύουν τα τρία επιφανή άστρα Βέγας,Ντενέμπ και Αλτάιρ.Μαζί, είναι ευρέως γνωστά ως το θερινό Τρίγωνο και συγκαταλέγονται ανάμεσα στα λαμπρότρα αντικείμενα που μπορεί να διακρίνει κανείς στον ουρανό του Βορείου Ημισφαιρίου κατά τη διάρκεια του Καλοκαιριού.Πιο λεπτομερείς κατάλογοι αστεριών άρχισαν να χρησιμοποιούνται την εποχή Των Βαβυλωνίων και των αρχαίων Αιγυπτίων,από τη 2η χιλιετία π.Χ.και εξής,αλλά είναι πιθανόν να αντανακλούσαν απλώς ένα σύνολο γνώσεων που είχε συσταθεί σταδιακά μέσα στις προηγούμενες χιλιετίες!

ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΉ.

Πρώτη εφεύρεση:Ινδία

Πότε:6ος αιώνας π.Χ.

Πιθανότατα φαντάζεστε ότι η πλαστική χειρουργική αποτελεί μια μάλλον προσφατη ιατρική καινοτομία. Και, όμως, υπάρχουν στοιχεία ότι εκτελούνταν τουλάχιστον 2600 χρόνια πριν.Ένα αιγυπτιακό χειρόγραφο,τα περιεχόμενα του οποίου είχαν αντιγραφεί από ένα κείμενο του 2500 με 3000 π.Χ.,περιέχει οδηγίες οι οποίες έχουν ερμηνευτεί ωςη περιγραφή της χειρουργικής επανόρθωσης μιας σπασμένης μύτης.

Μεταγενέστερα στοιχεία από την Ινδία είναι,εντούτοις, πολύ πιο ξεκάθαρα. Περίπου 3000 χρόνια πριν υπήρχε μια τοπική παράδοση "τεντώματος '' των αυτιών κατά την οποία τα αυτιά των παιδιών τρυπιούνταν και στη συνέχεια τεντώνονταν σταδιακά ,έτσι ώστε να μεγαλώσουν οι οπές. Ίσως αυτή η παράδοση να υπήρξε η έμπνευση της ιδέας ότι η σάρκα και το δέρμα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας.Σε κάθε περίπτωση,σε ένα κείμενο πουείναι γνωστό ωςSushruta  Samhita(του 6ου π.Χ. αιώνα),υπάρχει μια λεπτομερής περιγραφή χειρουργικών τεχνικών,ανάμεσα στις οποίες και η αναδόμηση της μύτης (η "ρινοπλαστική"):

Το μέρος της μύτης που πρέπει να καλυφθεί θα πρέπει αρχικά να μετρηθεί με ένα φύλλο.Στη συνέχεια ,ένα κομμάτι δέρματος του απαιτούμενου μεγέθους θα πρέπει να  αποκοπεί από ζωντανό δέρμα της παρειάς και να τεντωθεί έτσι ώστε να καλύψει τη μύτη,δι στην παρειάατηρώντας ένα μικρό μίσχο προσκολλημένο στην παρειά.Το σημείο της μύτης το οποίο θα προσκολληθεί το δέρμα,πρέπει να ερεθιστεί μετην κοπή του ρινικού κολοβώματος με μαχαίρι.Ο γιατρός θα πρέπει στη συνέχεια να τοποθετήσει το δέρμα πανω στη μύτη και να ράψει τις δύο πλευρές γρήγορα,διατηρώντας το δέρμα σωστά ανυψωμένο με την εισαγωγή δύο κυλίνδρων ρίκινου(το φυτό από το οποίο εξάγεται το καστορέλαιο) στη θέση των ρουθουνιών,έτσι ώστε η καινούρια μύτη να αποκτήσει το σωστό σχήμα.

Τελικά ο συγγραφέας προτείνει την εφαρμογή γλυκόριζας,ερυθρού σανδαλόξυλου και βερβερίδας πριν από την κάλυψη της πάσχουσας περιοχής με βαμβάκι και καθαρό σησαμελαιο. Το κείμενο Sushrouta Samhita περιγράφει επίσης τη χρήση δέρματος από τις παρειές για την αναδόμηση των λοβών των αυτιών,με τη χρήση κρασιού ως αναισθητικού και βδελλών  για την αποφυγή θρόμβων αίματος στις πληγες.Το βιβλίο αποτέλεσε ένα από τα ιδρυτικά κείμενα της Αγιουβέρδα, του παραδοσιακού ιατρικού συστήματος της Ινδίας, και περιέχει οδηγίες για περισσότερες από 300 χειρουργικές επεμβάσεις.Οι αραβικές μεταφράσεις διατήρησαν αυτη τη γνώση και τελικά τη διέδωσαν στη Δύση κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης.

Η επίδραση της Ινδικής ιατρικής στην πλαστική χειρουργική της Δύσης δε σταμάτησε εκεί.Το 1794,στο λονδρέζικο περιοδικό για Κυρίους δημοσιεύτηκε  ένα άρθρο σχετικά με ένα περιστατικό πλαστικής επέμβασης με μάρτυρες κάποιους βρετανούς στρατιώτες,με σκοπό την επανόρθωση της μύτης ενός οδηγού κάρου της φυλής Μαράτι,ο οποίος είχε τραυματισθεί στη μάχη.Η περιγραφή ενέπνευσε γιατρούς όπωςτον Joseph Constantine Carpue  να ταξιδεύσουν στη Ινδία και να μάθουν περισσότερα σχετικά με αυτή την καταπληκτική παράδοση πλαστικής χειρουργικής!!

ώς 

ΧΡΩΣΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ

 Πρώτη χρήση:Ζάμπια

Πότε:350.000χρόνια πριν.

Οι χρωστικές ουσίες που απετέλεσαν την παραδοσιακή βάση συστατικών των βαφών ανακαλύφθηκαν σταδιακά από την ανθρωπότητα σε βάθος χιλιετιών. Μόλις τον 15ο αιώνα μ.Χ.,ήταν ακόμα εξαιρετικά δύσκολος ο εντοπισμός του λάπις  λάζουλι, του μπλέ ορυκτού που αποτελούσε το κύριο συστατικό της κυανήςβαφής.Ο μέγας ζωγράφος Γιαν βαν Άικ προσέθετε το μπλε χρώμα σε ένα 

πορτραίτο μόνο αν πληρωνόταν επιπλέον από τον πελάτη,και όταν το έκανε δεν χρησιμοποιούσε παρά ελάχιστες ποσότητες,χωρίςνατο αναμειγνύει με άλλα χρώματα,και τονιζοντάς το για να δώσει έμφαση στη χρήση του.Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Παναγία απεικονιζόταν κατά παράδοση τυλιγμένη στο μπλε,για να τονιστεί η υψηλή της θέση.

Το λάπις λάζουλι χρησιμοποιείται εδώ και τουλάχιστον 6500 χρόνια και είχε εξαιρετικά υψηλή αξία στους πρώτους πολιτισμούς της Μεσοποταμίας,της Αιγύπτου και της Κίνας.Εξακολουθούν να υπάρχουν ορυχεία λάπις λάζουλι στο Μπανταχσάν,μια απομακρυσμένη περιοχή, ορεινή στο Αφγανιστάν--λειτουργούν αδιάλειπτα τουλάχιστον από το 700π.Χ.,όταν αποτελούσαν μέρος της χώρας που είναι γνωστή ως Βακτρία.

Η πορφύρα ήταν ακόμη ένα παραδοσιακό ακριβό χρώμα.Το  πορφυρό της Τύρου ήταν μια χρωστική ουσία φτιαγμένη από τη βλέννα του σαλιγκαριούΜούρεξ. Χρησιμοποιούνταν για τη βαφή υφασμάτων γύρω στο 1200 π.Χ.Το πράσινο χρώμα,σε χρήση από την προΪστορία,ήταν επίσης σχετικά σπάνιο,καθώς το αντλούσαν κυρίως από δύο αργιλώδη ορυκτά ,τον κελαδονίτη και τον γλαυκονίτη.

Ωστόσο ,ορισμένα χρώματα υπήρχαν σε αφθονία από τις απαρχές της ιστορίας της ανθρωπότητας.Το μαύρο ανθρακί μπορεί να δημιουργηθεί  από απανθρακωμένα  κόκκαλα ή Ξύλο.Το κίτρινο και το κόκκινο προέρχονται από τα οξείδια του σιδήρου,το καφέ,σε μια ποικιλία αποχρώσεων,μπορεί να φτιαχτεί από τα οξείδια του σιδήρου και του μαγγανίου και το λευκό παράγεται είτε από την κιμωλία είτε από οστά ζώων.Όλες αυτές οι χρωστικές ουσίες  μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να χρωματίσουν το ανθρώπινο δέρμα ή του τοίχους των σπηλαίων, είτε με άμεση τοποθέτηση του χρώματος είτε έπειτα από ανάμειξη με ζωικό λίπος,με αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός πρωτόγονου μείγματος βαφής. Τα παλαιότερα τεκμήρια ζωγραφικής που έχουμε είναι τουλάχιστον 350.000 ετών-εξοπλισμός για την κονιορτοποίηση βαφών και χρωστικών ουσιών βρέθηκε απο αρχαιολόγους σε ένα σπήλαιο στους Δίδυμους Ποταμούς,που βρίσκονται κοντά στη Λουζάκα στη σύγχρονη Ζάμπια!

Ζζω

Το ΜΕΤΡΗΜΑ --Διαχρονικά.

 Πρώτη  εφεύρεση :Αφρική

Πότε:40.000--50.000 χρόνια πριν.

Είναι πολύ πιθανόν το μέτρημα  να ξεκίνησε από τα δάκτυλα,που επέτρεπαν μια καταμέτρηση ως το δέκα.Αυτό θα ήταν αρκετό για τους περισσότερους σκοπούς,σε συνδυασμό(για παράδειγμα) με τη χειρονομία του ανοικτού χεριού για τη δήλωση των"πολλών".Τα πρώτα στοιχεία καταμέτρησης χρονολογούνται τουλάχιστον 40.000 χρόνιαπρίν. Η περόνη ενός μπαμπουίνου που βρέθηκε στα όρη Λεμπομπο τηςΝότιας  Αφρικής έχει μαρκαριστεί με είκοσι εννέα χαρακιές--μια ερμηνεία θεωρεί ότι επρόκειτο για μια καταγραφή του σεληνιακού κύκλου, αν και το γεγονός ότι η περόνη είναι σπασμένη,καθιστά αυτή την πρόταση υπερβολικά αισιόδοξη. Έχουν βρεθεί πολλά ακόμη κόκκαλα και άλλα αντικείμενα με παρόμοια σημάδια από τις χιλιετίες που ακολούθησαν.

Το πρώτο καταγεγραμμένο σύστημα τήρησης αρχείων για το οποίο έχουμε γνώση,προέρχεται από την προ-σουμεριακή  περίοδο στο σύγχρονο Ιράν.Οι μάρκες καταμέτρησης ήταν πήλινες και έφεραν ένα σύμβολο το οποίο αντιπροσώπευε ένα πρόβατο, δέκα πρόβατα,μια κατσίκα,δέκα κατσίκες κ.ο.κ. Αυτές οι πήλινες μάρκες δένονταν μαζί και ψήνονταν σε ένα πήλινο είδος φακέλου,το οποίο είχε μαρκαριστεί στην εξωτερική πλευρά για να εμποδίσει τη λαθροχειρία(Ο φάκελος  επρόκειτο να διατηρηθεί με σκοπό τη μελλοντική επαλήθευση ότι ο σωστός αριθμός ζώων είχε επιστραφεί ή ανταλλαγεί σε δεύτερο χρόνο).

Αυτή η μέθοδος ήταν προάγγελος των αριθμητικών καταστάσεων των Σουμερίων,οι οποίοι χρησιμοποιούσαν μια ποικιλία διαφορετικών μεθόδων για την καταγραφή αριθμών και φαίνεται ότι ο πολιτισμός τους υπήρξε  η γενέτειρα της Αριθμητικής.Οι γραφείς που ήταν υπεύθυνοι για τη διατήρηση αρχείων σχετικά με τις ποσότητες σιτηρών σε καθημερινή βάση,άρχισαν να βρίσκουν τρόπους εξάσκησης και βελτίωσης των δεξιοτήτων και της ταχύτητάς τους, προσαρμόζοντας με διάφορους τρόπους τις ποσότητες τις οποίες κατέγραφαν!

 πριν

ΖΆΚΥΝΘΟς--Π0ΛΙΤΙΣΜΌΣ-Λα'ϊκές και εικαστικές τέχνες.

Η Ζάκυνθος έχει συμβάλει ενεργά στην Πνευματική ανάπτυξη και εξέλιξη της Ελλάδας.

Η άνθηση των Γραμμάτων ορίζεται στον 15ο αιώνα όταν οι ποιητές του νησιού  διακρίνονταν όχι μόνο για την ποίηση και την Πέζογραφία αλλά και για τις μεταφράσεις αρχαιοελληνικών κειμένων.

Τα μαγευτικά τοπία  και τα καταπράσινα νερά ενέπνευσαν τους Ζακυνθινούς γιαενασχόληση μετο χώρο της Ζωγραφικής.Δεν είναι τυχαίο το ότι στο νησί έζησαν οι σημαντικότεροι αγιογράφοι οι οποίοι προέρχονταν από διάφορα μέρη της Ελλάδος.Με την προσέλευση Κρητικών στο νησί,στα μέσα του 17ου αιώνα δημιοργήθηκε η Κρητοζακυνθινή σχολή η οποία έχει διακοσμήσει με εικόνες τις περισσότερες εκκλησίες του νησιού.

Η πολύ γνωστή Επτανησιακή Σχολή απετέλεσε έναν παράξενο συνδυασμό Ζακυνθινήςζωγραφικής βυζαντινής Τεχνοτροπίας και χαρακτηριστικά της Ιταλικής Αναγέννησης.

Η τέχνη της ξυλογλυπτικής στο νησί αναβλύζει σε κάθε εκκλησία μέσα από ξύλινα τέμπλα με εντυπωσιακά σκαλίσματα ενώ φωτεινό δείγμα αποτελεί η ασημένια λάρνακα στην οποία φυλασσεται το ιερό λείψανο του Αγίου Διονυσίου.

Από τα πανάρχαια κιόλας χρόνια οι Ζακυνθινοί ασχολήθηκαν με πολλές και διάφορες λαΪκές τέχνες με άμεσο σκοπό να καλύψουν πολλές από τις ανάγκες τους αλλά και να εξάγουν αρκετά από τα προιόντα τους στην Ελλάδα και το εξωτερικό.Η  Ναυπηγία,η Υφαντική,η Κεραμοποιία, η Κηροπλαστική,η Αργυρογλυπτική και η Ξυλογλυπτική είναι μερικές απ'αυτές που αναπτύχθηκαν και ακόμα αναπτύσσονται  έως σήμερα.

Τα πιο αξιόλογα δείγματα λα'ικής τέχνης που διασώζονται ακόμα και σήμερα βρίσκονται κυρίως μέσα στις εκκλησίες.Το μεγαλύτερο και σημαντικότερο έργο που διασώζεται έως σήμερα είναι αυτό της λάρνακας του Αγίου Διονυσίου, έργο τουΓεωργίου και Διαμαντή Μπάφα. Ακόμα αξιοθάυμαστα δείγματα αποτελούν τα τέμπλα  της εκκλησίας της Φανερωμένης,της Αγίας Μαύρας,και της Αγίας Παρασκευής Βολιμών.Τα τέμπλα και  πλαίσια των εικόνων είναι συνήθως επιχρυσωμένα και αποτελούν έργα μεγάλων καλλιτεχνών. Οι πιο γνωστοί ζακυνθινοί που ασχολήθηκαν μ'αυτές τις τέχνες ήταν οι αδελφοί Ανδραβιδιώτη ,ο Αρ, Βλάχος ,ο Τ. Κεφαλλονίτης ,ο Ν.Λαμπέτης και άλλοι.

Αναποσπαστο κομμάτι της λα'ικήςτέχνης της Ζακύνθου αποτελεί η λαΪκή ζωγραφική που φημίζεται για τις περίφημες αγιογραφίες της. Το 1700 υπήρξαν σπουδαίοι αγιογράφοι της δυτικής τεχνοτροπίας όπως οι: Δοξαράς,ο Κουτούζης και ο Καντούνης ,παράλληλα υπήρχαν και πλήθος αγνώστων  λαΪκών αγιογράφων που κατασκεύαζαν αγιογραφίες για τις εκκλησίες και τα ιδιωτικά εικονοστάσια των σπιτών της Ζακύνθου. Τα θέματα των ζωγράφων ,η απλότητα ,η αυστηρότητα των μορφών και των εκφραστικών μέσων, τα χρώματα που χρησιμοποιόύνται,όλα αυτά μας πείθουν ότι οι επιδράσεις από τη δύση δεν επηρέασαν τον τομέα  αυτό του πολιτισμού. ατα,στα ξυλόγλυπτα και στα έργα αγγειοπλαστικής η Ελληνική τεχνοτροπία και παράδοση παραμένει αναλλοίωτη και γνήσια. Ακόμα και στη σημερινή εποχή πολλοί είναι οιλαϊκοί καλλιτέχνες που συνεχίζουν να δημιουργούν με το δικότους τρόπο χρηστικά αντικείμενα  που ακόμα προτιμούνται από πολλούς.

Βαρελοποιοί,καλαθάδες ,καπελάδες,καροποιοί,διχτάδες,κεραμοποιοί, κηροπλάστες, ναυπηρομαραγκοί, ξυκογλύπτες,υφάντρες,σαμαράδες και πεταλωτήδες δραστηροποιούνται ακόμα διαδίδοντας και διασώζοντας την παράδοση.

 Η παράδοση στη Ζωγραφική ξεκινάει με το πέρασμα από το νησί του Κρητικού Αγιογράφου Μιχάλη Δαμασκηνού προς το τέλος του 16ου αιώνα. Μαζί με άλλους σημαντικούς Κρητικούς καλλιτέχνες προοιώνισαν τη Ζακυνθινή Σχολή.Οι Κρητικοί αγιογράφοι μας δίδαξαν ποικίκες τεχνοτροπίες της βυζαντινής αγιογραφίας όπως μα πληροφορεί ο Λεων.Ζώης τεχοτροπίες στη Ζάκυνθο είναι δύο:Η  μεταβυζαντινή και η νατουραλιστική(βαθιά επηρεασμένη από την Αναγέννηση). Η πρώτη εκφράζεται από τον Μ. Δαμασκηνό, Αγγέλου Στυλιανό και πολλούς άλλους. Η δεύτερη τεχνοτροπία που θα ακμάσει στη Ζάκυνθο και θα αποτελέσει μια επαναστατική αλλαγή είναι η Νατουραλιστική. Η σχολή αυτή χρησιμοποιεί το μουσαμά και το λάδι. Γενάρχης αυτής της τέχνης είναι ο Παναγιώτης Δοξαράς ενώ ακολουθεί ο Πλακωτός και ο Νικ.Δοξαράς.

Ο συνδυασμός της Ιταλικής Αναγέννησης με τη Βυζαντινή τεχνοτροπία δημιουργούν την Επτανησιακή Σχολή. Επίσης μεγάλη ανάπτυξη στη Ζάκυνθο σημείωσε και η Μεταλλογλυπτική.Την παράδοση της ξυλογλυπτικής εξακολουθούν να την καλλιεργούν ζακυνθινοί όπως ο Τιμόθεος Κεφαλλονίτης και τα παιδιά Ανδραβιδιώτη, όλοκληρο το τέμπλο του Αγίου Διονυσίου είναι έργο των παραπάνω καλλιτεχνών(Καφαλλονίτη --Ανδραβιδιώτη).

Οι κυριότεροι εκπρόσωποι εκείνης της εποχής που ασχολήθηκαν με την αγιογραφία και τη ζωγραφική γενικότερα είναι οι:Ο Δημήτριος και ο Γεώργιος Μόσχος,ο Μανόλης και ο Κωνσταντίνος  Τζάνες και ο Σέφανος Τσαγκαρόλας.

Αργότερα ξεχώρισαν οι Παναγιώτης και Νικόλαος Δοξαράς , ο Νικόλαος Κουτούζης και ο Νικόλαος Καντούνης.

Εκπρόσωποι του 19ου αιώνα έχουν κι αυτοί να επιδείξουν σπουδαία έργα ,τα περοσσότερα από τα οποία φυλασσονται στο μουσείο Μεταβυζαντινής τέχνης.Κύριοι εκπρόσωποι της νεότερης εποχής είναιοι:Δ. Τσόκος,ο Π. Πλέσσας, ο Σπυρος Πελεκασης και ο Γ. Γρυπάρης.

Βλέπουμε λοιπόν αγαπημενοι(ες) φίλοι μου ότι η Ζάκυνθος υπήρξε ένα διαρκές εργαστήριο εικατικών τεχνών και γενικώς όλων των Καλών Τεχνών με διαχρονική παρουσία στο ιστορικό γίγνεσθαι της Πατρίδας μας!!

με το χώρο 

Μουσικές ιστορικές αναφορές για τη Ζάκυνθο από το 1600 μέχρι σήμερα.

Αγαπημένοι μου φίλες(οι) δεχόμενος τελευταίως πολλά τηλεφώνήματα :"Γιατί δάσκαλέ μου χάθηκες από το μουσικοπολιτιστικό γίγνεσθαι της Ζακύνθου;" αποφάσισα να απαντήσω με ένα άρθρο μου ίσως για να γνωρίσουν οι νεότεροι και να θυμηθούν οιμεγαλύτεροι την αποχή μου από την ένεργό δράση!

**** Ξεφυλλίζοντας απόψε τα όνειρά μου να περάσει όπως όπως η βραδιά μου,στη δική σου (της Ζακύνθου) ιστορία εσταμάτησα,και θυμήθηκα για σένανε πως δάκρυσα...**κατά τον μεγάλο μας τραγουδιστή Στράτο Διονυσίου,από μεγάλη συγκίνηση πράγματι αγαπημένοι μου δάκρυσα όταν βρέθηκα μπροστά στην τόσο μεγάλη ιστορική μουσική κληρονομιά του νησιού μας,δεν πίστευαν τα μάτια μου

 και ένα ρίγος κυρίευσε το σώμα μου,καθώς ερευνούσα τις πηγές μου και ανακάλυπτα το εύρος της μοναδικής ιστορικής μας παράδοσης και σε χρόνο και σε ποιότητα και σε μέγεθος!!

Υποκλίνομαι λοιπόν μπροστά σας  προσπαθώντας ,όσο αυτό είναι εφικτό,να σας παρουσιάσω τη μεγάλη μουσική Ιστορία της όμορφης Πατρίδας μου, της μοναδικής Ζακύνθου!!

*** Όπως και τα άλλα Επτάννησα,έτσι και η Ζάκυνθος επηρεάζεται μουσικά από τη Βενετσιάνικη πολυφωνική μουσική.Άλλωστε και οι μουσικοί όροι που χρησιμοποιούμε και σήμεραστη μουσική μας είναι ιταλικοί(πρέστο,αλλέγκρο,αντάτζιο,ματζόρε,μινόρε κ.α.).Επομένως το Ζακυνθινό λαϊκό τραγούδι το τετράφωνο έχει ρίζες βαθύτατες στο χρόνο και διαμορφώνεται ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες κάθε εποχής.(1600και περα). Έτσι θα μπορούσαμε να διαχωρίζαμε από τότε μέχρι τις μέρες μας σε:α)χορωδιακή (τετράφωνη πολυφωνική) β)Σε διωδία(δύο ή περισσότεροι τραγουδιστές συνοδεία οργάνωνγ)Σε αρέκια (ανδρική τετραφωνία--συνήθως α-καπέλα, δηλαδή χωρίς συνοδεία οργάνων--εναρκτήριο σόλο--συλλογική ακολουθία των άλλων φωνών-στροφική δομή-ιδιότυπη αρμονική παρεμβολή της τρίτης φωνής (τερτσας ή σουλτάνας--ποικιλότητα ρυθμικής φόρμας.

Για την προέλευση της ονομασίας "αρέκια" δεν υπάρχει σίγουρη ερμηνεία, από πολλούς ερευνητές όμως πιθανολογείται ότι προέρχεται από το "ottechio" που σημαίνει "στο αυτί ή με το αυτί".Του τραγουδιού της αρέκιας προυπήρξε ο στίχος και σ'αυτή τη μορφή την αναγνωρίζουμε μέσα από λεξικά,λαογραφικές συλλογές,την ακούμε να τραγουδιέται στις ταβέρνες καιστις παρέες.

Ανεξάρτητα όμως από τις όποιεςκρητικομανιάτικες επιρροές στη διάπλαση της Ζακυνθινής λαογραφίας και τη στενή συγγένεια του δικού μας δεκαπεντασύλλαβου με τις κρητικέ μαντινάδες και τις Κεφαλωνίτικες Αριέτες, υπάρχουν πολλές διαφορές με τις ζακυνθινές αρέκιες οι οποίες παίζουν τον στίχο αλλού μεσαρκαστική διάθεση ,αλλού με το θυμοσοφο στοχασμό και "πάει λέοντας"(Στέλιος ΖΕΡΜΠΊΝΟς203)γ)Διπλά ή της φυλακής,μουσικά τραγούδια που υμνούν, τον πόνο ,την αδικία.  δ) Της τάβλας:τραγούδια αγάπης,γάμου,ευτυχίας ,παρεξηγήσεων.  ε)Τα μοιρολόγια:τραγούδια απώλειας προσώπων,χαμού κ.α.  ε)Ορχηστρικά:μουσικά είδη μόνο με συνοδεία οργάνων.στ)Τραγούδια σολο: όπου δηλαδή τραγουδά ο πρίμος και αποδίδει ή με πιανο ή με μαντολίναή με σαξόφωνοκ.λ.π.

Μεγάλη και καθοριστική επίδραση στη Ζακυνθινή κοινωνία είχαν οι ζακυνθινές μαντολινάτες,πλήθος μαντολίνων ,μάντολες κοντραμπάσα οπου αριθμούσαν μέχρι 80 άτομα, όταν πρώτοιδρύθηκαν: Η  πρώτη λοιπόν ιστορική και μοναδική μαντολινάτα της Ζακύνθου ιδρύθηκε το 1928,απαρτιζόταν από 80 οργανοπαικτες με μαέστρο τον φαρμακοποιό Διον.Μάνεση. Εδώ θα παραθέσω  μερικά ονόματα οργανοπαικτών όπως τα βρήκα από το βιβλίο του Ντίνου Θεοδόση:Κιθάρα έπαιζαν οι:Νιόνιος ΛΙΒΑΘΙΝΌς ή Κουτσουκέλης,Ανδρέας Χρυσάφης,Θανάσης Πολυκαλάς,Ανδρέας Μπελούσηςή Σόλος,Γιάννης Κάρδαρης,Γιάννης Τσιρόπουλος,Νίκος Ξένος,Ελευθ.Παπανικολάου κ.α.Μαντολίνο:Κυριαζής βερτζιτζής,Παύλος Χρυσάφης, Μιχάλης Κουτσουβέλης, Δημ.Φεραδούρος, Διον.Κυπριώτης,Πάγής Νικ.κ.α.Μάντολα οι:Πιέρος Πανταζής και Γιαννης Βυθούλκας ή Μαγγιόρος. Η παραπάνω μαντολινάτα ήταν τόσο καταρτισμένη που έδινε συναυλίες πετυχημένες καταχειροκροτούμενη από κοινό εκτός Ζακύνθου όπως Πάτρα,Καλαμάτα,Πύργο και αλλού. Με την πάροδο των χρόνων ακολούθησαν τέτοιες μαντολινάτες,του δασκάλου Ταση Λευτάκη,του Στάθη Αρβανιτάκη και άλλες,όπως και η σημερινή υπάρχουσα αφήνοντας η καθεμιά τα ίχνη της ανεξίτηλα στο μουσικό γίγνεσθαι της ιστορίας της Πατρίδας μας.Εδώ θα'θελα να αναφερθώ,με ιδιαίτερη υπερηφάνια και καμάρι για τις φιλαρμονικές που ιδρύθηκανστα χρόνια που πέρασαν πριν και μετά τους καταστροφικούς σεισμούς του 1953.Μια εκ των σπουδαιοτέρων φιλαρμονικών της Ζακύνθου ήταν αυτή με μαέστρο τον αξέχαστο Γιάννη Πήλικα η οποίαστεγάστηκε στο Μαρτινέγκειο Ίδρυμα,ακολούθησαν στη συνέχεια άλλες φιλαρμονικές με μαέστρους τον Κανιόρο, τον Κώστα  Σαμσαρέλο και άλλους.Αυτό που με συγκινεί ιδιαίτερα είναι ότι η πρώτη φιλαρμονική ιδρύθηκε στη Ζάκυνθο το 1816 και μάλιστα κατόπιν δικαστικών πράξεων που κίνησε ο εξαίρετος Ζακύνθιος συνθέτης Ιάκωβος Κονιτόπουλος κατακυρώθηκε η Ζακυνθος ο τόπος σ'όλη την Ελλάδα που  δημιούργησε την πρώτη φιλαρμονική στην Πατρίδα μας.

Οι Ζακύνθινοί φύσει φιλόμουσοι,είχαν δημιουργήσει χωροδιδασκαλεία για την εκμάθηση των χορών της εποχής.Ιδιαίτερα ονομαστοί χωροδιδάσκαλοι υπήρξαν οι:Ανδρέας Χιώνης,Σπύρος Σπίνος ή λυσιάρης,Ανδρεας και Πιέρος αδελφοί Μπελούση ή Σόλου και άλλοι. Οι χοροί στο Ζακυνθινό  λαό υπήρξαν αναπόσπαστο στοιχείο της κοινωνικής ζωής διότι μ'αυτούς γλεντούσαν την περίοδο των καρναβαλιών και σε κάθε πανηγύρι των χωριών. Έτσι, στις λέσχες τις μεγάλες του Ρωμιάνικου και Λουμπαρδιανού καζίνων διακέδαζαν οι υψηλής κοινωνικής τάξης Ζακύνθιοι με ορχήστρες καθαρά Ζακυνθινές χορεύοντας:Βάλς,μποστόν,πο΄λκα,μαζούρκα,λανσιέρηδες,κανδρίλλιιες κ.λ.π.Ωστόσο και οι κατώτερες κοινωνικά τάξεις,ενωμένοι σε συντεχνίες, συλλόγους διασκέδαζαν κιαυτοί εξ ίσου όμορφα στα καρναβάλια  και τι ς Χρονιάρες μέρες του έτους  ή στις Καβαλκίνες( μεγάλες αίθουσες τροποποιημένες κατάλληλα και στολισμένες ανάλογα κάθε φορά γιορτής με υπέροχους μπουφέδες-ορχήστρες ,ποτά και άλλα τραπέζια με μεζέδες. Τετοιες καβαλκίνες ο Νίνος ο Θοδόσης θυμαται τη μεγάλη αίθουσα του Μαρτινέγκειου Ιδρύματος στη Πλατεία Ρούγα,μια άλλη στην οδό Φωσκόλου και μια τρίτη δίπλα στην Εκκλησία των Αγίων Πάντων.Επίσης υπήρχαν στον Άμμο,Άγιο Λαζαρο , Αγία Τριάδα και άλλες.

Επιπροσθέτως προσεισμικά και μετασεισμικά υπήρχαν πολλές και ονομαστές ταβέρνες,οπου σπουδαίοι τραγουδιστές και οργανοπαίκτες διασκέδαζαν τους επισκέπτες ,όπως:Τσακασιάνος,Διον.Κατσίγιαλος--Τζώρτζης Κωστής- πιέρος Πανταζής- Μιχάλης Κουτσουβέλης-Γιάννης Βυθούλκας ή Μαγγιόρος- Γιάννης Κουτσουκέλης- αδελφοί Κεφαλληνού( Τάσης και Οδυσσέας)- Σόλος Ανδρέας- Γιώργος Παπαδάτος ή Μαλλιαρίτσης- Σπύρος Στρούζας-Μπάμπης Φιορεντίνος-Γιώργος Τέρτσας- Ανδρέας Χιώνης- Γιάννης Φουρτούνης- Κώστας Κυριακίδης-Σπύρος Δαφαράνος και άλλοι ...και άλλοι.Ποιος δε θυμάται τιςταβέρνες:"Το λιμάνι της καντάδας" Το ''Σταυρό της Μπόχαλης" την ''Ασματική ελιά"; και άλλες πολλές που μας διασκέδαζαν στο χρόνο μέχρι το 1980. Γιατί από τότε και μέχρι σήμερα έχουν αλλάξει πολλά! Και ως προς το ύφος και το ήθος και τον τρόπο διασκέδασης. Θάθελα να αναφέρω τόσα πολλά ακόμη  για τη μουσική Ιστορία της Ζακύνθου αλλά φοβάμαι ότι θα χρειαζόταν πολλές σελίδες ακόμη.Γιαυτό θεώρησα σκόπιμο να μιλήσω ιδιάιτερα και νακλείσω με δύο προσωπικότητες μουσικες που σφράγισαν την μουσική ιστορία του νησιού μας ως ελάχιστο δείγμα τιμής και ευγνωμοσύνηςγιααυτές τις "τεράστιες προσωπικότητες που λάμπρυναν τη Πατρίδαμας:Τους Κωνσταντίνο Σαμσαρελο και Δημήτρη Λάγιο!Ο πρώτος υπήρξε από του μεγαλύτερουςμαέστρους που αναμόρφωσε την Ζακυνθινή Φιλαρμονική και Χορωδία,και μετά το θανατό του προσέφερε το σπίτι του δωρεά στο δήμοΖακύνθου.Αρκεί να αναφέρω για τους πολλούς που δεν γνωρίζουν ότι κατά τις γιορτές του Αγίου μας Διονυσίου όταν το Ιερό Λείψανο τριγυρίζεται εντός του ναού, το μουσικό κομάτι που ακούγεται:''Στον Άγιο Διονύσιο" είναι σύνθεση του εν λόγω μαέστρου.

Ο  Δεύτερος,ο αξέχαστος Δήμος Λάγιος,υπήρξε ο πρώτος μεγάλος ερευνητής των παραδοσιακών χορών καιτραγουδιών της υπαίθρου της Ζακύνθου , ο πρώτος που γνώρισε σε όλους μας τα τραγόυδια τα δημοτικά των χωριών μας ,τους χορούς τους και πέρασε ενιαία στη Ζακυνθινή μουσική μας Παράδοση.Υπήρξε ο άνθρωπος που ίδρυσε το "Μουσικό ασκηταριό" την ''Μπαντα νυχτών εγχόρδων"της Πατρας , μελοποίησε εκκλησιαστικούς ύμνους  της Μεγάλης Εβδομαδος όπως (Το Σήμερον  κρεμαται επι ξύλου...) κατά το Ζακυνθινό ψαλτικό ιδίωμα μελοποίησε Ελύτη και αφιέρωσε αρκετό χρόνο της σύντομης ζωής του στην Κύπρο δημιουργώντας τη  χορωδία"η διάσταση¨" και υπήρξε το αγαπημένο παιδί της αξέχαστης  Μελίνας Μερκούρη.

Ησυγκίνησή μου είναι μεγάλη,δεν με αφήνει να συνεχίσω αλλά μου επιτρέπει να εκφράσω με όλη τη δύναμη της ψυχής μου τη χαρά μου ,την ευγνωμοσύνη μου Φ, τη περηφάνια μου που κατάγομαι από ένα τόσο ιστορικό μουσικά-πολιτιστικά και πνευματικά  νησί-την πανέμορφη Ζάκυνθο.!Αφήνοντάς σαςστην απαλότητα των κυμάτων της ηρεμίας του Ιονίου σας καληνυχτίζω ολόθερμα ευχόμενος πάντοτε υγεία και ευτυχία στις οικογένειές σας!!

.

 πράγματι  αγαπημένοι